Abidin Dino

Abidin 1Abidin Dino (1913 –1993) estas turka artisto kaj bone konata pentristo. Li naskiĝis en Istanbulo en familio kiu amis arton. Li komencis pentradon en juna aĝo influita de sia familio.  Poste li vivis en Ĝenevo Svislando kaj Francio dum kelka tempo kun siaj gepatroj kaj revenis Istanbulen en la jaro 1925. Li daŭrigis sian edukiĝon en  “Robert College” la Usona lernejo en Istanbulo sed forlasis la lernejon kaj dediĉis sin al pentrado, skizado kaj skribado. Liaj artikoloj kaj skizaĵoj en la formo de karikaturoj baldaŭ komencis aperi en ĵurnaloj kaj revuoj kaj en la jaro 1933 kun kvin aliaj junaj pentristoj li formis la grupon “Grupo D” tra kiu ili kune ekspoziciis sian arton. En la sama tempo li ilustris la poeziajn librojn de Nazim Hikmet.

En la sama jaro Soveta direktoro Sergei Yutkevich kiu faris filmon pri Ankara invitis lin al Lenfil Studioj en Leningrado kaj Ataturk apogis tion. Tie li laboris kiel sceneja desegnisto kaj asistanto-direktoro en kelkaj filmoj, li poste direktis la filmon “Ministoj” en Moskvo, Kievo kaj Odeso. Li revenis al Istanbulo en la jaro 1937 kaj post mallonga tempo li irisi al Parizo kie li restis kaj laboris inter la jaroj 1937-1939. Li en Parizo konatiĝis kun famaj artistoj kiel Gertrude Stein, Tristan Tzara kaj Picasso.

Abidin Dino 1En la jaro 1939 li revenis al Istanbulo kaj partoprenis en la fama “Haven-Ekspozicio” en kiu estis pentraĵoj de famaj pentristoj pri laboristoj de ŝip-havenoj kaj fiŝistoj de Istanbulo. En la sama jaro li estis invitita desegni la turkan pavilonon en la Nov-Jorka Monda Foiro. Siaj artikoloj kaj skizoj trovis lokon en multaj ĵurnaloj kaj revuoj dume li kun sia frato Arif Dino studis kaj laboris pri nova alproksimiĝo al la doktrino de realismo.

Abidin 3Dum la Dua Mondmilito li pentris kaj faris skizojn influita de la monda konflikto sed tiuj laboroj  malkontentigis la registaron kaj la en la jaro 1941 li estis forpelita kune kun sia frato al la sudorienta parto de Turkujo kie ilia avo antaŭe estis gubernestro. Tamen tiuj jaroj estis tre fruktodonaj por Abidin Dino. Lia juna edzino Güzin instruis la francan lingvon en lernejo en Adana urbo kaj li samtempe laboris por la loka gazeto “Türk Sözü”. Li verkis multajn artikolojn kaj produktis multajn desegnaĵojn kiuj prezentis la malfacilan vivon kaj kondiĉojn  de agrikulturaj laboristoj de la regiono. Ĉi tie li ankaŭ verkis du teatrajojn “Kalva” kaj “Heredantoj”. Li ankaŭ komencis skulptadon. En la jaro 1951 li estis permesita forlasi Turkujon do li moviĝis al Romo kie li restis dum naŭ monatoj kaj poste en la jaro 1952 li transloĝiĝis al Parizo

Abidin Dino 2En Parizo la domo de Abidin kaj Güzin fariĝis renkontiĝejo de famaj artistoj kaj verkistoj. Famuloj kiel Nazım Hikmet (rigardu Poezio de Nazım Hikmet Ran) , Yaşar Kemal (rigardu “İnce Memed” aŭ “Maldika Memed” romano de Yaşar Kemal), Ahmet Hamdi Tanpinar and Melih Cevdet (rigardu Melih Cevdet Anday – Odiseo kun ligitaj manoj ) renkontiĝis unu kun la alia en la domo de Abidin Dino. La familio Dino estis ĉiam preta helpi junajn turkajn pentristojn kaj lernantojn en Parizo, konatigi ilin kun la famaj artistoj, kaj trovi loĝejojn al ili.

Abidin Dino 3Dum ok jarojn ekde 1954 Abidin Dino partoprenis en la “Salon de Mai” ekspozicioj en Parizo kaj dume sia edzino produktis radio-programojn por la Franca Radio kaj instruis la turkan lingvon ĉe la fako de orientaj lingvoj en la universitato de Sorbonne. Ŝi ankaŭ tradukis turkan literaturon al la franca lingvo.

Abidin 4Kvankam Dino vivis eksterlande li ĉiam havis bonajn rilatojn kun Turkujo kaj siaj geamikoj en Turkujo kaj montris grandan intereson por la politikaj okazaĵoj en Turkujo. Li tre ŝatis kunlabori kun aliaj artistoj kaj verkistoj, kaj li verkis prologojn kaj faris ilustraĵojn por iliaj libroj  kun granda donacemo.

Abidin Dino 4Li vizitis Turkujon en la jaro 1969 por fari ekspozicion kaj ekde tiam li pli ofte vizitis sian patrujon por partopreni en ekspoziciojn aŭ ekzpozicii sole. En la jaro 1979 li estis elektita honora prezidento de la franca Nacia Unio de la Vidaj Artoj. Lia filmo “Goal! World Cup 1966” (Golo! Monda Pokalo 1966) kvankam ne rekte ligita al piedpilko estis spektakla kaj estis premiita la premion “Flaherty”.

Abidin Dino interesiĝis en ĉio, kio estis vivanta kaj ties bildon li lerte kaptis kun sia peniko, kraĵono aŭ kamerao. Li havis du preferitajn temojn: manoj kaj floroj. En la dekjariĝo de lia morto, sia edzino Güzin publikigis libron titolitan “La Abidin de Guzin”, kiu estas kolektaĵo ĉefe de liaj verkaĵoj kaj desegnaĵoj.

Abidin 2Liajn artaĵojn oni povas trovi en multaj muzeoj tra la mondo, kaj eble en iu poemo, en kantoteksto de iu kanto, aŭ en iu libro.  Li ne nur estis pioniro de la turka moderna pentrarto, sed li produktis arton en malsamaj kampoj kiel karikaturo, skulptado, ceramiko, kino, kaj literaturo.

Li mortis en Villejuif malsanulejo en Parizo kaj lia tombo estas en la surbosfora Aşiyan tombejo en Istanbulo.

Tradukis Vasil Kadifeli

Advertisements

2 komentoj

  1. […] 1. Poemo de Ahmet Kutsi Tecer  2. “Mia nomo estas ruĝa” romano de Orhan Pamuk 3. Fikret Mualla 4. Poemo de Cemal Süreyya 5. Poemoj de Can Yücel 6. “İnce Memed” aŭ “Maldika Memed” romano de Yaşar Kemal 7. Poezio kaj popolkantoj de Aşık Veysel 8. Poezio de Nazım Hikmet Ran 9. “Madono kun pelto-mantelo” romano de Sabahattin Ali 10. Ahmet Muhip Dıranas kaj lia poezio 11. Melih Cevdet Anday – Odiseo kun ligitaj manoj 12. Ĝemo 13. Abidin Dino […]

    Ŝato

  2. Interesa rakonto pri interesa homo

    Ŝato

Respondi

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Ŝanĝi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Ŝanĝi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Ŝanĝi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Ŝanĝi )

w

Connecting to %s

%d bloggers like this: