Yahya Kemal Beyatlı kaj lia poemo “Kvieta Ŝipo”

YKB1Yahya Kemal Beyatlı1 (1884-1958) estas unu el la plej gravaj turkaj poetoj. Li estis poeto, verkisto, politikisto kaj diplomato. Lia poezio estis la ponto inter la malnova kaj nova stilo de la turka poezio. En juna aĝo li forfuĝis al Parizo por fariĝi de “Junaj Turkoj” aŭ “Novaj Turkoj” (Tiu estis grupo de intelektuloj, kiuj provis alporti demokratecon al la Osmana diktatoreco. Kvankam ili me sukcesis fari ti, ili kontribuis al la konstituciismo en la Osmana Imperio.  Li poste apogis la militon de libereco kaj li eĉ farigis delegito de la turka registaro en la packonferenco en Lozano. Lİ poste fariĝis politikisto kaj laboris en turkaj ambasadejoj en diversaj landoj. Li dum sia vivo publikigis neniun libron sed post lia morto oni publikigis du librojn pri liaj verkoj “Kendi Gök Kubbemiz” (nia propra ĉielkupolo) kaj “Eski Şiirin Rüzgarıyla” (kun la vento de la malnovstila poezio”.

Nun ni revenu al lia fama poemo “Kvieta Ŝipo” kiu ankaŭ estis komponita.

YKB2Celile Hikmet2 estis bela konata virino tra la tuta Istanbulo. Ŝi estis la patrino de la fama komunista poeto Nazım Hikmet Ran. Dum la jaro 1916 ŝi havis gravajn problemojn kun sia edzo Hikmet. En tiu tempo Nazım Hikmet estis mararmea lernanto, kaj la turka gazetaro estis interesiĝema pri liaj poemoj. Yahya Kemal estis dungita kiel la instruisto de Nazım pri poezio kaj ili kunvenis en la hejmo de Celile en Büyükada3 kiam Nazım alvenis hejmen en la semajnfinoj. Dum someroj ili loĝis en Büyükada kaj dum vintroj ili loĝis en Istanbulo.

YKB3Yahya Kemal kaj Celile dum tiuj renkontiĝoj enamiĝis unu al la alia, sed Nazım komprenis iliajn aferojn kaj iam metis noton en la poŝo de la mantelo de Yahya Kemal kun la averto “li venis kiel mia instruisto al tiu domo, sed vi ne povos veni kiel mia patro”. Celile poste eksedziĝis kun sia edzo Hikmet tamen pro la noto de Nazım, Yahya Kemal maltrankviliĝis kaj kvankam li ŝin tre multe amis, li ne povis decidi proponi geedziĝon al ŝi. Kaj tiu geedziĝo neniam okazis. Ili poste haltis vidi unu la alian kaj nek Celile, nek Yahya geedziĝis kun aliaj homoj.

Multaj jaroj pasis. Nazim Hikmet nun estis grava poeto kaj komunisto. La tiamaj registaroj malliberigis kaj suferigis lin dum longaj jaroj. Celile estis tre maljuna kaj ŝi eĉ perdis parton de sia vidkapablo. En sia maljuna aĝo ŝi estis zorganta kolekti subskribojn por la liberigo de Nazım. Iun tagon, ŝi estis sur Galata ponto, petante subskribojn el la preterpasantoj. Yahya Kemal estis unu el ili kaj li rekonis ŝin sed li nek alproksimiĝis al ŝi, nek donis subskribon por Nazim. Li rapide malproksimiĝis el tiu loko.

Kiam Yahya Kemal mortis, en liaj ŝrankoj aŭ labortabulo, inter la paperfolioj, oni trovis leterkovrilon en kiu estis du rozfolietoj. En la leterkovrilo estis ankaŭ mallonga noto :  “Ĉi tiu memoraĵo estas la du folietoj de la rozo el la brusto de sankta virino, kiujn ŝi disŝiris kaj donis al mi en la 19-a de Aŭgusto 1930 je la 10:00-a horo kiam mi adiaŭis ŝin en Sirkeĝi Staciodomo. Ĉi tiujn du folietojn mi ĝiseterne konservos…” En tiu tago Yahya Kemal komprenante ke ĉi tiu amo ne povus daŭri estis forlasanta Istanbulon por iri al Parizo por iom da tempo.

La poemo “Kvieta ŝipo”

YKB4Ĉiuj pensas, ke la temo de ĉi tiu poemo estas pri morto, sed la “deakriĝanta ŝipo el tiu ĉi ŝiphaveno por kiu neniu poŝtuko aŭ mano skuiĝas” estis verkita por ŝia granda amo kaj ĉagneriĝo  kiam Celile estis foriranta el la insulo Büyükada por reveni al Istanbulo per ŝipo. Fakte le temo estis pri lia morto dum ĉi tiu momento.

SESSİZ GEMİ

Artık demir almak günü gelmişse zamandan,
Meçhule giden bir gemi kalkar bu limandan.

Hiç yolcusu yokmuş gibi sessizce alır yol;
Sallanmaz o kalkışta ne mendil ne de bir kol.

Rıhtımda kalanlar bu seyahatten elemli,
Günlerce siyah ufka bakar gözleri nemli.

Biçare gönüller! Ne giden son gemidir bu!
Hicranlı hayatın ne de son matemidir bu!

Dünyada sevilmiş ve seven nafile bekler;
Bilmez ki giden sevgililer dönmeyecekler.

Birçok gidenin her biri memnun ki yerinden,
Birçok seneler geçti; dönen yok seferinden.

KVIETA ŜIPO

Se venis la tago por deankriĝi el tempo,
Al nekonata loko ŝipo ekveturas el ĉi tiu haveno.

Ĝi kviete survojiĝas kvazaŭ sen pasaĝeroj;
Dum ĝia ekveturo skuiĝas neniu poŝtuko, nek manoj.

Malĝojas pro tiu vojaĝo restantoj en kajo,
Malsekaj okuloj rigardas dum tagoj al la horizonto.

Senhelpaj koroj! Nek tiu estas la ŝipo lasta!
Nek tiu estas de nia malĝoja vivo la funebro lasta!

En mondo amantoj kaj amatoj vane atendas;
Kvazaŭ ili neniel scias, ke amantoj neniam revenas.

Ŝajnas kontenta de sia loko la foririnto,
Multaj jaroj pasis; sed neniu revenis el sia vojaĝo.

Fontoj:
https://www.takvim.com.tr/yazarlar/savas_ay/2011/04/15/yahya-kemal-bu-siiri-kime-yazdi
https://www.turkedebiyati.org/yahya_kemal_beyatli.html
https://www.turkedebiyati.org/forum/konular/1993-Jon-Turkler
http://blog.milliyet.com.tr/celile-hikmet-in-kirik-bir-ask-oykusu/Blog/?BlogNo=306383

1 Jahja Kemal Bejatli
2 Ĝelile Hikmet
3 Bujukada (la plej granda insulo de Istanbulo)

Pri Nazım Hikmet vidu:
Poezio de Nazım Hikmet Ran

Advertisements

One response

  1. […] 1. Poemo de Ahmet Kutsi Tecer  2. “Mia nomo estas ruĝa” romano de Orhan Pamuk 3. Fikret Mualla 4. Poemo de Cemal Süreyya 5. Poemoj de Can Yücel 6. “İnce Memed” aŭ “Maldika Memed” romano de Yaşar Kemal 7. Poezio kaj popolkantoj de Aşık Veysel 8. Poezio de Nazım Hikmet Ran 9. “Madono kun pelto-mantelo” romano de Sabahattin Ali 10. Ahmet Muhip Dıranas kaj lia poezio 11. Melih Cevdet Anday – Odiseo kun ligitaj manoj 12. Ĝemo 13. Abidin Dino 14. Cahit Sitkı Tarancı  kaj la rakonto de lia poemo eku abbas la tempo venis 15. Yahya Kemal Beyatlı kaj lia poemo “Kvieta Ŝipo” […]

    Ŝato

Respondi

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Ŝanĝi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Ŝanĝi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Ŝanĝi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Ŝanĝi )

w

Connecting to %s

%d bloggers like this: