Category Archives: Önemli Günler

Esperantistler Uluslararası Ana Dili Gününü neden kutlamaktadırlar?

esperanta-kalendaro-0221-2017-tago-del-la-gepatra-lingvo-tr-kucuk21 Şubat 1952 günü Bengladeş’in başkenti Dakka’da, polis Dakka Üniversitesinde gösteri yapan bir çok öğrenciyinin üzerine ateş açarak öldürdü. Öğrencilerin gösteri konusu ana dilleri olan Bengal dilinin varlığının tanınma istekleri idi çünkü universitelerinde bu dil ülkedeki güçlü kesimin konuştuğu başka bir dil ile yer değiştirilmek isteniyordu.

Dünyanın bir çok yerinde tarih boyunca farklı şekillerde yinelenen bir mesele idi bu. Sadece Bengaldeş’te değil, bir çok Avrupa ülkesinde de, örnek olarak Hollanda’da hükümet 2015 yılında, eğitimde İngilizce dilinin pozisyonunun, yerel anadillerin aleyhine, zaman içerisinde peyder pey güçlendirilmesine yönelik bir planı onayladı.

Bunlar tekil  olaylar değildir. Hem Bengaldeş hem Hollanda’da olan bu olaylar aslında tamamen aynı mantıktan kaynaklanan “ben güçlüyüm, sus, ya da konuşmak istiyorsan benim dilimi konuş” meselesidir. Öte yandan tüm dilbilimcilerin dediği gibi “Bir dilin ölmesi, aslında çok büyük entellektüel bir zenginliğin kaybedilmesidir, bu birisinin Louvre müzesinin üzerine bomba atması gibi bir şeydir.” (Ken Hale, ABD).

Tüm bunlarla Esperanto dilinin ilgisi nedir? Aslında birbiriyle çok ilgilidirler, çünkü bu günün esas anlamı olan çok dillilik ve her insanın kendi ana dilini konuşma hakkı, aynı zamanda dünya Esperanto hareketinin de gözettiği değerlerdir. Biz Esperantistler hiç bir dilin yok olmasını istemiyoruz, istediğimiz tüm dillerin bundan böyle de yaşamaya devam etmesi, dil haklarına saygı gösterilmesi, ve dünyada dil adaletinin hüküm sürmesidir. Bu amaçla Uluslararası Esperanto Birliği (UEA) uzun yıllar boyunca bu günü ciddiyetle kutlamakta ve Esperanto’nun ekonomik ve askeri potansiyeli yüksek dillerde olduğu gibi,  diğer dilleri yok etmeye çalışmadığını vurgulamaya çalışmaktadır.

_________________

Uluslararası Esperanto Birliği (UEA) Bilgilendirme Bölümü
Afiş: © Peter Oliver/UEA ve dünyanın farklı kesimlerinden tercümeye yardımcı olanlar
http://www.linguistic-rights.org/21-02-2017/


Fremdaj Esperantistoj povas legi la tekston en la jena ligilo:
http://www.linguistic-rights.org/21-02-2017/21-a-de-februaro-Internacia-Tago-de-la-Gepatra-Lingvo.html

15 Aralık Zamenhof Günü / Esperanto Günü

esperanta-kalendaro-1215-zamenhofa-tago-201615 Aralık günü Esperanto dilinin yaratıcısı L.L.Zamenhof’un doğum günüdür (1859-1917). Esperanto dilini kullanan en önemli yazarlarımızdan biri olan Macar Julio Baghy’nin insiyatifi ile tüm dünyada Esperanto dilini konuşanlar, bu günü aynı zamanda Esperanto Kültürü günü olarak kutlamaktadırlar. Esperantist’lerin kültür  seviyelerinin yükseltilmesi amacı ile, Baghy, Zamenhof Günü’nün aynı zamanda Esperanto Kitap Günü olmasını önermiştir.

15 Aralık günü yerel Esperantist grupları kültür tanıtımları aracılığı ile genel halka uluslararası dil hakkında ve onun hem orijinal hem de çeviri zengin edebiyatı hakkında bilgi vermek için organizasyonlar düzenlemektedirler. Bu sayede dünyaya, Esperanto esperanta-kalendaro-1215-esperanto-libro-tago-2016-trhareketinin farklı ulusların kültürel eserlerini nasıl yaymaya çalıştığını ve  farklı dil kullanan halklara diğer halkların eserlerinden keyif  almalarını nasıl sağladıklarını gösterirler ve Esperanto sayesinde bu dil zenginliğini yaşatırlar.

Dil ve kültür farklılığına saygı gösteren adil ve eşitlikçi bir iletişimi destekleri ve bu zenginlik ve hakların korunması için çabaları onların Zamenhof Günü/Kitap Günü’ne olan katkılarıdır.

Esperanto dilinin yaratıcısı L.L. Zamenhof ve Esperanto kültürü hakkında bilgi vermek için gerçekleştitiren bu  toplantılar, buluşmalar tanıtımlar, anlatımlar dışında, bu özel günde yeni yayınlanan kitapların sunumları yapılır ve yeni kitapların satışı ve okunması sayesinde Esperanto edebiyatı kutlanılır. Esperanto diline farklı dillerden çevrilen veya Esperanto dilinden farklı dillere çevrilen bir çok eser mevcuttur.

UEA tanıtım sorumluları

 http://www.gazetaro.org/2016/librotago2016/

Klaku ĉi tie por la Esperanto teksto 

Afiŝ: Peter OLIVER (grafik) ve tüm dünyadan çevirmenlerin katkısı ile 
hazırlanmıştır. Bu hareket bir çok ülkeden Esperantistlerin sayesinde ve 
UEA tanıtım sorumluları’nın öncülüğünde gerçekleşmiştir.
Herkese teşekkürler! 

Esperanto Günü / Esperanto Tago

Adana’dan Mehmet Fatih Yüce,
İstanbul’dan Hanife Asci Kadifeli,
İstanbul’dan Murat Özdizdar,
İstanbul’dan Vasil Kadifeli,
Manisa’dan Utku Gürdal…

Yukarıdaki arkadaşlarımız Temmuz ayında Slovakya’da dünyanın değişik ülkelerinden gelecek delegelerle “Sosyal Adalet ve Dil Adaleti” konularını tartışacaklar. Sözkonusu çalışma şu anki verilere göre 59 ülkeden 1.176 kişinin katılacağı (1) Uluslararası Kongrede yapılacak ve hiç kimsenin bu çalışmada tercümana ihtiyacı olmayacaktır.

Uluslararası 101. Esperanto Kongresi bu sene Slovakya’nın Nitra kentinde 23 ile 30 Temmuz tarihleri arasında gerçekleşecek ve yukarıdaki arkadaşlarımız kongrede hazır bulunacaklardır.

Kongrenin ana teması.

Her sene dünyanın farklı bir şehrinde gerçekleşen ve tamamen Esperanto dilinde yapılan dünya halklarının bu önemli kongresinin bu yılki tema’sı : “Sosyal adalet ve Dil adaleti” olacaktır. Yukarıdaki arkadaşlarımız bu konuda dokuz gün boyunca yapılacak tartışmalara katılacaklardır.

Arkadaşlarımıza göre insanların karşılaştığı sosyal ve dilsel adaletsizlikler için yapılacak bu kongrede, bu kadar yüksek sayıda delege ile birlikte, iletişim sıkıntısı olmaksızın, çok sayıdaki farklı önerileri tartışmak ve acil çözüm gerektiren bu konu hakkında çözüm araştırması yapmak çok ilginç bir deneyim olacaktır.

Esperanto nedir?

129 yaşındaki Uluslararası Dil Esperanto, dünyanın 120’den fazla ülkesinde konuşulmakta ve halklar arası iletişimde kullanılmaktadır. Esperanto etnisite açısından tarafsız ve emperyalizm, politik ve ekonomik çıkarlar gibi şeylerden bağımsız bir dildir. Bunun dışında öğrenilmesindeki kolaylık ve dilbilgisi açısından düzenliliği ile hızlı bir eğitimden sonra yabancı dil öğrenme konusunda daha az becerikli kişilere bile dünya kapılarını açmaktadır.

Dünya dilleri yok oluyorlar.

Unesco’ya göre halen dünyada konuşulan 6.000 adet dilin yarısı bu yüzyılın sonuna kadar yeryüzünden yok olacaktır (2).

Bu nasıl bir problem oluşturmaktadır?

Bir kişinin anadiline yapılan saygısızlık durumunda oluşan sosyal adaletsizlik  dışında, bilinmesi gereken bir gerçek de, biyolojik ve dil çeşitliliğinin birbirinden ayrılmaz, her zaman birlikte olan ve birbirlerine dayanan şeyler olduğudur. Dil çeşitliliğinin kaybı aynı zamanda sürdürülebilir bir yaşam için sürdürülebilir biyoçeşitlilik ve bunun için gerekli olan geleneksel bilgilerin de kaybı demektir. (64. STK- konferansı son deklarasyonu, Bonn, 2011 (3); ve Terralingua (4))

“Bir dil öldüğünde büyük bir entellektüel zenginliği de kaybetmekteyiz, aynen Louvre müzesine düşen bir bomba gibi.” (Ken Hale, ABD dilbilimcisi)

Esperanto bu konudan neden olası bir çözümdür?

Bugün gittikçe daha fazla ortaya çıktığı gibi, tarafsız dil Esperanto bir ya da iki dilin tekelci etkisine karşı ulusal kültürler için gerçek bir koruyucu araçtır.

Esperantistler hiç bir dilin yok olmasını istememektedirler, tam tersi tüm dillerin dünya üzerinde uzun yıllar var olmasını ve herkesin dil haklarına saygıyı ve dil adaletinin hüküm sürmesini arzu etmektedirler. Esperanto’nun arkasında devletler, ekonomik sistemler, emperyalist çabalar yoktur. Gene başka halkları yok etmeye  veya bu halkların dillerinin yok etmeye çalışan, veya onların pazarlarını ele geçirmeye çalışan bir halk yoktur. Esperanto’nun ardında tüm kültürler ve tüm diller için adaleti ve halklar arasında barışı arzu eden iyi niyetli kişiler vardır.

Unesco bugüne kadar iki sonuç bildirgesi ile (1954 (5), 1985 (6)) Esperanto’yu tanımış, ve 2017 yılında L.L.Zamenhof’un, yani Uluslararası Dil Esperanto’nun yaratıcısının 100. ölüm yıldönümünün kutlamasını uygun görüp programına almıştır. UEA (Universala Esperanto Asocio) yani Uluslararası Esperanto Birliği Unesco ve Birleşmiş Milletler ile daimi bir ilişki içierisindedir.

Esperanto günü.

Kongre katılımcıları ve tüm dünyada Esperanto konuşanlar 26 Temmuz gününü Esperanto günü olarak kutlamaktadırlar. Bu gün 129 yıl önce uluslararası dilin “İlk Kitap”ın (Unua Libro) yayınlandığı ve Esperanto dilinin o zamanki dünyaya tanıtıldığı gündür. Bu yıldönümü Esperanto hareketinin çekirdek değerini belirtir: Dünya çapındaki Dil Adaleti için çabaların tümü (7).

Esperanto hakkında gerçekler.

Esperanto yaşayan bir dildir, 212.000 den fazla kişi bu dili “Lernu” (8) web sayfasından, 422.000 kişi “Duolingo” (9) web sayfasından ve daha binlerce kişi dünya çapında organize edilen yüzlerce kurslarda öğrenmektedir.

Esperanto zengin kültürü olan bir dildir. Web ansiklopedisi Wikipedia’nın Esperanto kısmında 229.000 makale mevcuttur (10) ve Esperanto bu açıdan yüzbinden fazla makaleye sahip en önemli ikinci grup diller arasında yer almaktadır.

Avusturya Ulusal Kütüphanesinde (11) orijinal veya tercüme edilmiş 35.000 ‘den fazla Esperanto kitabı bulunmaktadır.

İsviçrenin Chaud-de-Fonds şehir kütüphanesinin CDELI arşivinde (12) Esperanto’nun doğrudan kendisi ile veya dilbilimlerarası konuda Esperanto ile ilgili 30.000 kitap ve çeşitli dergiler bulunmaktadır.

UEA yani Uluslarası Esperanto Birliği’nin kitap satış katalogunda (13) yaklaşık 7.000 başlık altında kitaplar, kompakt diskler, videolar vs satılmaktadır.

Bir çok radyo istasyonu (internet ve karasal yayınlardan) ve televizyon kanalları Esperanto dilinden yayın yapmaktadırlar (14).

Gene Esperanto müziklerinden oluşan ve sürekli büyüyen bir müzik pazarı da mevcuttur (15).


Niaj geamikoj :

Mehmet Fatih Yüce el Adana urbo,
Hanife Asci Kadifeli el Istanbulo,
Murat Özdizdar el Istanbulo,
Vasil Kadifeli el Istanbulo,
Utku Gürdal el Manisa urbo,

debatos kun diverslandaj delegitoj en Slovakio pri socia justeco kaj linga justeco! Ili partoprenos ĉi-jare internacian kongreson kun pli ol 1.176 personoj el 59  landoj (1) en kiu ili ne bezonos interpretistojn. Niaj geamikoj iros al la slovakia ĉefurbo Nitro, kie okazos la 101-a Universala Kongreso de Esperanto (UK) de la 23-a ĝis 30-a de julio 2016.

Temo de la kongreso

La temo de tiu plej signifa internacia kongreso de popoloj, okazanta tute en Esperanto, ĉiujare en alia lando, estas: “Socia justeco — lingva justeco”. Dum unu semajno niaj geamikoj debatos pri tiu temo. Estos certe tre interese esplori solvojn por la sociaj kaj lingvaj maljustecoj de la homaro, kun reprezentantoj de tiom da popoloj, sen komunikaj malfacilaĵoj, kaj diskuti pri tiom da malsamaj proponoj, opinioj koncerne tiun tre aktualan kaj urĝe solvendan problemon ili diras.

Kio estas Esperanto

La 129-jara internacia lingvo, Esperanto, estas parolata en pli ol 120 landoj kaj estas uzata por la interpopola komunikado. Ĝi estas etne neŭtrala, kaj neligita al imperiismaj, ekonomiaj aŭ politikaj interesoj. Krome, pro sia facileco kaj reguleco gramatika, post rapida lernado ĝi malfermas la pordojn de la mondo ankaŭ al lingve malpli talentaj personoj.

Lingvoj malaperas

Laŭ Unesko duono el la pli ol 6.000 lingvoj de la mondo malperos ĝis la fino de ĉi tiu jarcento (2).

Kial tio estas problemo

Krom la socia maljusteco, kiu okazas kiam ies gepatra lingvo estas malrespektata, necesas konscii pri la fakto, ke biologia kaj lingva diversecoj estas nedisigeblaj, interkonektitaj kaj unu de la alia dependantaj. El perdo de lingva diverseco rezultas perdo de tradiciaj konoj esence necesaj por daŭripova biodiverseco, por la vivo. (Fina deklaro, 64a NRO-konferenco, Bonn, 2011 (3); kaj Terralingua (4) )

“Kiam lingvo mortas, ni perdas grandan intelektan riĉecon, kvazaŭ oni faligis bombon sur la muzeon Louvre.” (Ken Hale, usona lingvisto)

Kial Esperanto estas ebla solvo

La neŭtrala lingvo Esperanto estas vera protektilo por naciaj kulturoj kontraŭ la monopolema influo de nur unu aŭ du lingvoj, kiel hodiaŭ tio pli kaj pli evidentiĝas.

La esperantistoj volas neniun lingvon malaperigi, ili volas, ke ĉiuj lingvoj plu ekzistu, en respekto de ĉies lingvaj rajtoj kaj regu lingva justeco en la internacia komunikado. Malantaŭ Esperanto ne estas ŝtatoj, ekonomiaj sistemoj, imperiismaj strebadoj, nek popoloj, kies intereso estus la malaperigo de aliaj popoloj, ties lingvoj, aŭ akiro de iliaj merkatoj. Malantaŭ Esperanto estas nur bonvolaj homoj, kiuj celas justecon por ĉiuj kulturoj kaj ĉiuj lingvoj, en paco inter la popoloj.

Unesko jam agnoskis Esperanton per du rezolucioj (1954 (5), 1985 (6)) kaj ĝi estos asociita en 2017 al la celebrado de la 100a datreveno de la forpaso de L.L.Zamenhof, kreinto de la internacia lingvo, Esperanto. Universala Esperanto-Asocio (UEA) estas en oficialaj rilatoj kun Unesko kaj Unuiĝintaj Nacioj (UN)

Esperanto-tago

Cetere, la 26-an de julio, la partoprenantoj de la kongreso kaj esperanto-parolantoj en la tuta mondo festos la Esperanto-tagon, en kiu antaŭ 129 jaroj aperis la unua lernolibro de la internacia lingvo. Ĉi tiu datreveno substrekas la kernan valoron de la Esperanto-movado: la strebadon por lingva justeco en la mondo (7).

Faktoj pri Esperanto

Esperanto estas vivanta lingvo, pli ol 212.000 homoj lernas ĝin per la retejo “Lernu” (8), 422.000 per “Duolingo” (9) kaj aliaj miloj per ĉeestaj kursoj en la tuta mondo.

Ĝi estas lingvo kun riĉa kulturo.

La reta enciklopedio Vikipedio (10), enhavas aktuale 229.000 artikolojn en Esperanto, kaj estas en la dua plej grava grupo de lingvoj, kiuj havas pli ol centmil artikolojn.

La Aŭstria Nacia Biblioteko (11) havas pli ol 35.000 titolojn da libroj, tradukitajn aŭ originale verkitajn en Esperanto.

En la Urba Biblioteko de La Chaux-de-Fonds, Svislando, la arkivejo CDELI (12) posedas pli ol 30.000 librojn kaj diversajn periodaĵojn en kaj pri Esperanto kaj interlingvistiko.

La katalogo de Universala Esperanto-Asocio (13) havas preskaŭ 7.000 librojn (kaj diskojn, videojn, ktp) por vendado.

Pluraj radiostacioj (retaj aŭ perondaj) kaj televidkanaloj dissendas en Esperanto (14).

Esperantistoj daŭre kreskigas viglan merkaton de esperanta muziko (15).


1 – http://www.nitra2016.sk/
2 – http://www.unesco.org/new/en/culture/themes/endangered-languages/
3 – http://www.linguistic-rights.org/rio/#UNDPINGOBonn
4 – http://terralingua.org/biocultural-diversity/inextricable-links/
5 – http://www.linguistic-rights.org/unesco/Unesko-Rezolucio-Montevideo-1954-114586angla.pdf

6 – http://www.linguistic-rights.org/unesco/Unesko-Rezolucio-Sofio-1985-068427angla.pdf
7 – http://www.linguistic-rights.org/esperanto-tago/
8 – http://www.lernu.net/
9 – https://en.duolingo.com/course/eo/en/Learn-Esperanto-Online https://www.duolingo.com/course/eo/es/aprende-esperanto-en-l%C3%ADnea
10 – https://eo.wikipedia.org/
11 – http://www.onb.ac.at/esperantomuseum.htm
12 – http://www.cdeli.org
13 – http://katalogo.uea.org/
14 – http://novajhoj.weebly.com/
15 – http://www.vinilkosmo.com/

EO-TAGO-2016-TR-fb

17 Nisan 1917’de L.L.Zamenhof öldü / La 14-an de aprilo 1917 mortis L.L.Zamenhof

“14 Nisan günü, henüz 58 yaşında iken dr. Ludoviko Zamenhof’u sağlık durumu hızla iyileşir gibi oldu, kalbi daha güçlü çalışmaya başladı, ve aşırı kalp yetersizliği durumu yok oldu. Doktorların umudu daha da düzelebilecği yönünde idi.

O son gün güçsüz olmasına rağmen o da aynısını düşünüyordu ve morali son derece iyi idi. Hatta çevresindekilere rüyalarınıda gördüğü fıkraları bile anlattı ve uzun süre sonra yatağında yatıp bir geceyi rahat şekilde uyuyarak geçirebileceği yönünde umutları oluştu.

Saat 5 gibi onu sürekli doktoru olan dr.K. ziyaret etti ve efektif bir düzelme olduğu konusunda kanaati oluştuYarım saatlik arkadaşça bir sohbetten sonra, Ludoviko kendisini yorgun hissettiğinden bir süreliğine divana uzanması için dr. K’dan izin istedi.

Bu onun kendi isteği ile yaptığı son şey oldu!

Kısa süre sonra eşi yastığını düzelmek için ona yaklaştığında,  onu divanda hayata gözlerini yummuş buldu!”

(Dr. L. L. Zamenhof’un Son Günleri)


.

“En aĝo 58, la 14-an de aprilo la stato de d-ro Zamenhof rapide pliboniĝis; la koro komencis labori pli forte, kaj malaperis la signoj de ĝia akra nesufiĉeco. La kuracistoj havis esperon, ke venos pliboniĝo.

Tiel pensis ankaŭ la mortinto la lastan tagon malgraŭ granda senfortiĝo. D-ro Ludoviko estis en tre bona humoro. Li eĉ rakontis al la ĉirkaŭantaro siajn anekdotajn sonĝojn kaj faris al si esperon, ke post longa interrompo li povos la alvenantan nokton pasigi oportune en sia lito …

Je la 5-a horo vizitis lin lia konstanta kuracisto kaj amiko d-ro K. kaj konstatis ĉe li efektivan pliboniĝon. Post duonhora amika interparolo, sentante sin iom laca, mia frato petis la permeson de d-ro K., iom ripozi sur divano.—

Ĝi estis lia lasta memvola movo!

Kiam lia edzino alproksimiĝis, por prepari al li oportunan kuŝejon, ŝi jam trovis sian edzon malviva!”

(La Lastaj Tagoj de Dro L. L. Zamenhof)

20160414 Morto Datreveno de LLZ

21 Şubat – Uluslarası Ana Dili Günü – 21a de februaro Internacia Tago de la Gepatra Lingvo

21 Şubat 1952 günü Bengladeş’in başkenti Dakka’da gösteri yapan bir çok öğrenciye polis ateş açarak öldürdü. 1 Öğrencilerin gösteri konusu ana dilleri olan Bengal dilininvarlığının tanınma istekleri idi çünkü universitelerinde bu dil ülkedeki güçlü kesimin konuştuğu başka bir dil ile yer değiştirilmek isteniyordu.

Dünyanın bir çok yerinde tarih boyunca farklı şekillerde yinelenen bir mesele idi bu. Sadece Bengaldeş’te değil, bir çok Avrupa ülkesinde de, örnek olarak Hollanda’da hükümet 2015 yılında, eğitimde İngilizce dilinin pozisyonunun, yerel anadillerin aleyhine, zaman içerisinde peyder pey güçlendirilmesine yönelik bir planı onayladı.

Bunlar benzersiz olaylar değildir. Hem Bengaldeş hem Hollanda’da olan bu olaylar aslında tamamen aynı mantıktan kaynaklanan “ben güçlüyüm, sus, ya da konuşmak istiyorsan benim dilimi konuş” meselesidir. Öte yandan tüm dilbilimcilerin dediği gibi (örnek olarak Ken Hale): “Bir dil öldmesi, aslında çok büyük entellektüel bir zenginliğin kaybedilmesidir, bu birisinin Louvre müzesinin üzerine bomba atması gibi bir şeydir.

Sosyal adaletsizlik haricinde, bir kişinin ana diline saygısızlık yapılırken, bilinmesi gereken şey, biyolojik ve dilsel çeşitliliğin birbirinden ayrılamaz, ilişkili, ve biri diğerine bağımlı olduklarıdır. Dilsel çeşitliliğin kaybı aslında sürdürülebilir biyolojik çeşitlilik için gerekli olan geleneksel bilginin de kaybıdır. (64. BM-STK-konferansı sonuç deklerasyonu 2, Bonn, 2011 ve  Terralingua 3)

17 Kasım 1999 tarihinde UNESCO 21 Şubat gününü “Uluslararası Ana Dil Günü” olarak anons etti. 2007 yılında Birleşmiş Milletler Genel Meclisi üye ülkeleri “Dünyadaki tüm halklar tarafından kullanılan dillerin korunması ve muhafaza edilmesi” için çağrıda bulundu, aynı zamanda 2008 yılını da “Uluslararası Diller Yılı” olarak deklare etti. 4 2014 yılında UNESCO web sayfasında Genel Direktör Irina Bokova’nın mesajı Esperanto dilinde de yayınlandı. 5

Tüm bunlarla Esperanto dilinin ilgisi nedir? Aslında birbiriyle çok ilgilidirler, çünkü bu günün esas anlamı olan çok dillilik ve her insanın kendi ana dilini konuşma hakkı, aynı zamanda dünya Esperanto hareketinin de gözettiği değerlerdir. Biz Esperantistler hiç bir dilin yok olmasını istemiyoruz, istediğimiz tüm dillerin bundan böyle de yaşamaya devam etmesi, dil haklarına saygı gösterilmesi, ve dünyada dil adaletinin hüküm sürmesidir. Bu amaçla Uluslararası Esperanto Birliği (UEA) uzun yıllar boyunca bu günü ciddiyetle kutlamakta ve diğer kullanılmakta olan ekonomik ve askeri potansiyeli yüksek dillerde olduğu gibi, Esperanto’nun diğer dilleri yok etmeye çalışmadığının altını çizmeye çalışmaktadır.

Izlanda Cumhuriyeti başkanı bayan Vigdis FINNBOGADOTTIR’in (1980-1996) da dediği gibi: “Günümüzde anlaşıldığı üzere, nötr bir dilin tekelci bir iki dil yerine kullanılması, değişik ulusların kültürlerini koruyabilmeleri için koruyucu bir set oluşturduğunu anlamaları için zaman gelmiştir. Esperanto dilinin dünyadaki tüm uluslara yardımcı olacak şekilde hızlı bir ilerleme kaydedeceğini samimiyetle umuyorum”. 6

Belki hala birileri “Peki neden Esperanto?” diye soracaklardır. Sebebi çok basit: Esperanto dilinin arkasında bir devlet, bir ekonomik sistem, emperyalist amaçlar, başka halkları ve dilleri yok etmek, onların pazarlarını ele geçirmeye çalışan halklar bulunmamaktadır. Esperanto dilinin arkasında tüm kültürler ve tüm diller için adaleti amaçlayan, halklar arasında barış arzulayan iyi niyetli insanlar vardır sadece.

Esperanto’nun amacı ve katkıda bulunduğu şey tüm dilleri konuşanların haklarını güçlendirmektir” (Prof. Robert Phillipson). 7 Esperanto adil iletişime ve dolayısı ile etnik topluluklar, kültürler, halklar arasındaki adil ilişkilere ulaşımı hızlandıran bir araçtır. “…Umuyorum ki, Esperanto, çeşitliliği desteklemek ve birliği sağlamak gibi iki yönlü bu rolünü yerine getirmeye devam edecektir.” (Rita Izsák, BM Özel Raportörü) 8

Esperanto herkesin dilini yaşamasına yardımcı olmaktadır. İşte bu net mesa?, her 21 Şubat’ta Esperanto konuşanların tüm dünyaya göndermek istedikleri mesa?dır.

Uluslararası dil Esperanto ile tanışın: http://www.esperanto.net

Türkiye Esperantist grubu ile tanışın: https://web.facebook.com/groups/631011673581899/

Türkiye Esperanto web sayfası: https://esperantoturkiye.wordpress.com/

_________________ 
UEA bilgilendirmesi 9
(Renato Corsetti, Emilio Cid, Vasil Kadifeli, Stefano Keller – teamo ZPI)
http://www.linguistic-rights.org/21-02-2016/

– – – – – – – –

¹ https://tr.wikipedia.org/wiki/Bengalce
² http://www.linguistic-rights.org/dokumento/Final_declaration_64th_UN_DPI_NGO_Conference_Bonn_2011_amendments_Universala_Esperanto_Asocio_UEA.pdf
³ http://terralingua.org/our-work/linguistic-diversity/
http://www.un.org/en/events/motherlanguageday/
http://www.unesco.org/new/en/unesco/events/prizes-and-celebrations/celebrations/international-days/international-mother-language-day-2014/
http://www.linguistic-rights.org/uea/Justa_Komunikado_Lingva_Justeco_Vigdis_FINNBOGADOTTIR_prezidento_de_la_Respubliko_Islando_1980_1996.pdf
http://www.linguistic-rights.org/esperanto-125/Dr-Robert-Phillipson-Professor-emeritus-125-years-of-Esperanto.html
http://www.linguistic-rights.org/esperanto-125/Rita-Izsak-UN-independent-expert-on-minority-issues.html
http://www.esperanto.net
¹⁰ http://www.uea.org

20160221 Ana Dili Gunu 1


La 21-an de februaro 1952 la polico pafmortigis en la universitato de Dako, en Bangladeŝo plurajn manifestaciantajn studentojn. Tiuj studentoj manifestaciis por ke oni agnosku la ekziston de ilia geptra lingvo, la bengala (bangla / bn / বাংলা ভাষা), kiun oni volis forigi de la universitato favore al lingvo «pli granda», parolata de la fortuloj de tiu momento.

Temas pri io, kio ripetiĝas, en diversaj formoj, daŭre tra la tuta mondo kaj tra la tuta historio. Ne nur en Banglujo, sed ankaŭ en pluraj eŭropaj landoj, kiel ekzemple en Nederlando, kie la registaro en 2015 aprobis planojn por laŭgrada fortigo de la pozicio de la angla lingvo en la instruado – malfavore al la lokaj gepatraj lingvoj.

Tiuj ne estis unikaj okazaĵoj. Kaj en Banglujo kaj en Nederlando temas pri la sama logiko: «mi estas la fortulo, vi silentu kaj eventuale, se vi volas paroli, vi parolu mian lingvon». Aliflanke kiel ĉiuj lingvistoj diras al ni (ni citas unu el ili, Ken Hale): «Kiam lingvo mortas, ni perdas grandan intelektan riĉecon, kvazaŭ oni faligis bombon sur la muzeon Louvre.»

Krom la socia maljusteco, kiu okazas kiam ies gepatra lingvo estas malrespektata, necesas konscii pri la fakto, ke biologia kaj lingva diversecoj estas nedisigeblaj, interkonektitaj kaj unu de la alia dependantaj. El perdo de lingva diverseco rezultas perdo de tradiciaj konoj esence necesaj por daŭripova biodiverseco, por la vivo. (1. Fina deklaro, 64a UN-NRO-konferenco, Bonn, 2011 kaj 2. Terralingua)

La 17-an de novembro 1999 Unesko proklamis la 21-an de februaro la Internacia Tago de la Gepatra Lingvo. En 2007 ankaŭ la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj (3.) alvokis la membroŝtatojn por «Antaŭenpuŝi la konservadon kaj protektadon de ĉiuj lingvoj uzataj de la popoloj de la mondo.», samtempe deklarante la jaron 2008 Internacia Jaro de Lingvoj. En 2014 Unesko aperigis en sia retejo ankaŭ Esperanto-lingvan version de la mesaĝo de la Ĝenerala Direktoro, Irina Bokova (4.)

Kiel rilatas al ĉio ĉi Esperanto? La du aferoj ja rilatas inter si, ĉar la kernaj valoroj de ĉi tiu tago, la multilingveco kaj la rajto de ĉiu homo paroli sian gepatran lingvon, estas ankaŭ la valoroj kiujn la movado por Esperanto defendas. Ni, la esperantistoj, volas neniun lingvon malaperigi, ni volas, ke ĉiuj lingvoj plu ekzistu, en respekto de ĉies lingvaj rajtoj, kaj regu lingva justeco. Ĉi-cele de multaj jaroj Universala Esperanto-Asocio (UEA) solene kunfestas ĉi tiun tagon, interalie por substreki ke Esperanto ne estas eliminanto de lingvoj, kiel estas uzataj la lingvoj de grandaj ekonomiaj kaj militistaj potencoj.

Esperanto, fakte estas protektilo kontraŭ la malapero de lingvoj, kiel diris s-ino Vigdis FINNBOGADOTTIR (prezidanto de la Respubliko Islando, 1980-1996):
«Estas jam tempo ke la diversaj nacioj komprenu, ke neŭtrala lingvo povus iĝi vera remparo por iliaj kulturoj kontraŭ la monopolema influo de nur unu aŭ du lingvoj, kiel hodiaŭ tio pli kaj pli evidentiĝas. Mi sincere esperas, ke Esperanto rapide progresos por helpi ĉiujn naciojn de la mondo.» (5.)

Eble iu ankoraŭ demandas: «Kial ĝuste Esperanto?». La kialo estas simpla. Malantaŭ Esperanto ne estas ŝtatoj, ekonomiaj sistemoj, imperiismaj strebadoj, nek popoloj, kies intereso estus la malaperigo de aliaj popoloj, ties lingvoj, aŭ akiro de iliaj merkatoj. Malantaŭ Esperanto estas nur bonvolaj homoj, kiuj celas justecon por ĉiuj kulturoj kaj ĉiuj lingvoj, en paco inter la popoloj.

«Plifortigi la rajtojn de la parolantoj de ĉiu lingvo estas la celo, al kiu esence kontribuas Esperanto.» (6. Prof. Robert Phillipson). Esperanto estas ilo akcelanta atingon de justa komunikado kaj tiel de justaj rilatoj inter etnoj, kulturoj, popoloj. «… Mi esperas, ke Esperanto daŭrigos la plenumadon de tiu duflanka rolo subtenante diversecon kaj kreante unuecon.» (7. Rita Izsák, Speciala Raportanto de UN)

Sekve Esperanto helpas ĉiujn pluvivigi sian lingvon. Ĉi tiu estas la klara mesaĝo, kiun esperanto-parolantoj el la tuta mondo volas sendi al ĉiuj tutmonde, la 21-an de februaro.

Ekkonu la internacian lingvon, Esperanton (8.) per http://www.esperanto.net!

_________________
UEA-informado (9.)
(Renato Corsetti, Emilio Cid, Vasil Kadifeli, Stefano Keller – teamo ZPI)
http://www.linguistic-rights.org/21-02-2016/

– – – – – – – –

1) http://www.linguistic-rights.org/dokumento/Final_declaration_64th_UN_DPI_NGO_Conference_Bonn_2011_amendments_Universala_Esperanto_Asocio_UEA.pdf
2) http://terralingua.org/our-work/linguistic-diversity/
3) http://www.un.org/en/events/motherlanguageday/
4) http://www.unesco.org/new/en/unesco/events/prizes-and-celebrations/celebrations/international-days/international-mother-language-day-2014/
5) http://www.linguistic-rights.org/uea/Justa_Komunikado_Lingva_Justeco_Vigdis_FINNBOGADOTTIR_prezidento_de_la_Respubliko_Islando_1980_1996.pdf
6) http://www.linguistic-rights.org/esperanto-125/Dr-Robert-Phillipson-Professor-emeritus-125-years-of-Esperanto.html
7) http://www.linguistic-rights.org/esperanto-125/Rita-Izsak-UN-independent-expert-on-minority-issues.html
8) http://www.esperanto.net
9) http://www.uea.org

Esperanta kalendaro - 0221 - 2016 Tago del la Gepatra Lingvo -  TR kucuk

Esperanto’da önemli günler / Gravaj Tagoj en Esperantujo

15 Aralık Günü Z-Günü olarak kutlanır yani Zamenhof Günü ve aynı zamanda da Esperanto Kitap Günüdür.

Esperanto’da kutlanan önemli günler temel olarak aşağıdakilerdir :

21 Şubat – Anadil Günü
8 Mart – Dünya Kadınlar Günü
14 Nisan – L.L. Zamenhof’un Ölüm Yıldönümü
26 Temmuz – Esperanto Günü / İlk Kitabın Yıldönümü
21 Eylül – Dünya Barış Günü
26 Eylül – Avrupa Diller Günü
25 Kasım – Kadınlara Karşı Şiddete Hayır! Günü
10 Aralık – Dünya İnsan Hakları Günü
15 Aralık – Zamenhof Günü / Kitap Günü


La 15-a de decembro estas la Z-Tago. Tio estas la Zamenhofa Tago kaj ankaŭ la Esperanto Libro Tago.

La gravaj tagoj celebrataj en Esperantujo estas ĉefe la jenaj:

21-a de februaro – Tago de la Gepatra Lingvo
8-a de marto – Internacia Tago de Virinoj
14-a de aprilo – Morto Datreveno de D-ro L.L.Zamenhof
26-a de julio – Esperanto Tago / Datreveno de la Unua Libro
21-a de septembro – Internacia Tago de Paco
26-a de septembro – Europa Tago de Lingvoj
25-a de novembro – Haltu Perfortoj Kontraŭ Virinoj!
10-a de decembro – Internacia Tago de Homaj Rajtoj
15-a de decembro – Zamenhofa Tago / Libro Tago

Esperanta kalendaro - 1215 Zamenhofa kaj Libro Tago

Zamenhof Günü – Kitap Günü / Zamenhof Tago – Libro Tago

15 Aralık günü Esperanto dilinin yaratıcısı L.L.Zamenhof ‘un (1859-1917)  doğum günüdür ve bu gün Esperanto dünyasında “Zamenhof Günü” olarak kutlanmaktadır.

Esperanto dünyasını akıcı yazıları ve şiirleri sayesinde fetheden önemli ve ünlü Esperantist yazar Julio Baghy’nin önerisi ile bu gün aynı zamanda “Esperanto Kitap Günü” olarak da kutlanmaktadır.

Daha fazlasını Radikal gazetesindeki Esperanto Blog’umuzdan okuyabilirsiniz, lütfen tıklayın.


La 15-a de decembro estas la naskiĝtago de L.L. Zamenhof (1859- 1917), kreinto de Esperanto.

Laŭ iniciato de unu el niaj signifaj verkistoj, Julio Baghy, ni festas tiam ankaŭ la Esperantan kulturon. Por la plialtigo de la spirita nivelo de la esperantistaro, Baghy proponis ke la Zamenhof-tago estu ankaŭ la tago de la Esperanta libro.

Bonvolu klaki por legi plue.

20151215 Zamenhof gunu 1

%d bloggers like this: