Esperantistler

Untitled 3

Advertisements

Esperanto tanıtımı / Prezento de Esperanto

Tekirdag tanitimi

29 Eylül Cuma günü Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesinde düzenlenen “Dilbilimsel Türkolojide Yeni Yaklaşımlar” adlı çalıştayda İstanbul Medeniyet Üniversitesi araştırma görevlisi Pınar SELBir Yapay Dil Örneği Olarak Esperanto” adlı sunumu yaptı. Dinleyici kitlesini üniversite öğrencileri ve öğretim elemanlarının oluşturduğu sunum yaklaşık yarım saat sürdü. Öncelikle yapay dil kavramına değinilip, dünyadaki örnekleri sıralandı. Sonrasında Zamenhof ve Esperanto’nun ortaya çıkışı anlatıldı. Önce Esperanto alfabesi tanıtıldı, ardından sözcük örnekleriyle dil tanıtılmaya çalışıldı. En son olarak dünyada ve Türkiye’de Esperanto’nun yeri konuşuldu.

 


La 29-an de septembro, esperantistino Pınar SEL, kiu estas asistantino en “İstanbul Medeniyet Universitato”, faris prezenton titolitan “Esperanto kiel ekzemplo por artefarita lingvo” en la laborkunsido “Novaj Alproksimiĝoj en Lingvistika Turkologio” en Namik Kemal Universitato en Tekirdağ urbo, proksime al Istanbulo. La partoprenantoj estis universitataj studentoj kaj fakultataj membroj. La prezento daŭris ĉirkaŭ duonhoron. Une, la koncepto de artefarita lingvo kaj ĝiaj ekzemploj en la mondo estis menciitaj. Poste, Zamenhof kaj la apero de Esperanto estis rakontita. La Esperanto-alfabeto kaj lingvo estis enkondukita kun ekzemploj de vortoj. Fine, la loko de Esperanto en la mondo kaj Turkujo estis diskutita.

Avrupa Diller Günü – Eŭropa Tago de Lingvoj – 26/09

Avrupa Diller Günü

26 Eylül’deki Avrupa Diller Günü’nü bizimle kutlayın!

Avrupa’daki dil çeşitliliğini uluslararası dil Esperanto ile birlikte kutlayın.

Avrupa Diller Günü (EDL)

Avrupa’da dil çeşitliliğini kutlamak isteyen HERKES’in GÜNÜ.

2001 yılından bu yana Strasbourg’daki Avrupa Konseyi inisiyatifi ile, her yıl 26 Eylül’de Avrupa Diller Günü kutlanmaktadır. Bu günün hedefi, dil öğrenmenin önemi ve kültürlerarası anlayış için çok dilliliğin arttırılması konusunda farkındalık yaratmak , Avrupa’nın zengin dilsel ve kültürel çeşitliliğini tanıtmak, ve hayat boyu okulda ve okul dışında dil öğrenmeyi teşvik etmektir.

Aslında, iki dillilik, diğer dillerin öğrenilmesini kolaylaştırır ve düşünme yeteneğini geliştirir. Yani bu kutlamamız, Avrupa’da dil çeşitliliğini kutlamak isteyen HERKES içindir. Bütün üye ülkeler, ortaklar ve bireyler bu konuda örnek olarak, dil buluşması, kutlamalar, turlar, açık büfe yemekler gibi aktiviteler, veya dil veya diller ile ilgili bir blog başlatmak türü şeyler organize edebilir veya bu tip bir organizasyonun parçası olabilirler.

Uluslararası dil Esperanto, dünyadaki dil ve kültürel çeşitliliği destekler ve saygı duyar. Esperanto’nun arkasında bir devlet, ekonomik sistemler, emperyalist çabalar, veya diğer halkları, onların dillerini yok etmek, pazarlarını ele geçirmek gibi çabalar yoktur. Esperanto’nun arkasında sadece, tüm kültürler ve tüm diller için adalet amaçlayan, ve insanlar arasında barış isteyen iyi niyetli kişiler vardır.

Daha fazla bilgi için 37 dilli Avrupa Diller Günü (EDL) sayfasına (www.coe.int/EDL) gidebilir, ve bizimle birlikte bu günü 26 Eylül’de kutlayabilirisiniz!

*** Lucia Li Lu tarafından Katalin Kovats ve Renato Corsetti’nin hazırladığı metinlerinden adapte edilmiştir.


 

 

Festu kun ni la Eŭropan Tagon de Lingvoj je la 26a de septembro!

Festi lingvan diversecon en Eŭropo kun la internacia lingvo Esperanto

La Eŭropa Tago de Lingvoj (ETL)

La TAGO por ĈIUJ, kiuj volas festi lingvan diversecon en Eŭropo.

Laŭ iniciato de la Konsilio de Eŭropo en Strasburgo ekde 2001 oni festas ĉiujare la Eŭropan Tagon de Lingvoj je la 26a de septembro. La tago celas  konsciigi homojn pri la graveco de lingvolernado por la kreskigo de plurlingveco kaj interkultura interkompreniĝo, diskonigi la riĉan lingvistikan kaj kulturan diversecon de Eŭropo kaj stimuli dumvivan lingvolernadon en- kaj ekster-lerneje.

Fakte, dulingveco faciligas la lernadon de kromaj lingvoj kaj plibonigas la kapablon pensi. Do nia celebro estas por ĈIUJ, kiuj volas festi lingvan diversecon en Eŭropo. Ĉiuj membro-ŝtatoj, partneroj kaj individuoj povas organizi aŭ kun-organizi aktivaĵojn, ekzemple organizi eventon kiel lingvo-kunvenon, feston, turneon, bufedon, kaj komenci prilingvan blogon, ktp. Vi povas diskonigu vian eventon kaj registru ĝin en la datumbazon de la ETL-retejo.

La internacia lingvo Esperanto respektas kaj subtenas lingvan kaj kulturan diversecon tra la mondo. Malantaŭ Esperanto ne estas ŝtatoj, ekonomiaj sistemoj, imperiismaj strebadoj, nek popoloj, kies intereso estus la malaperigo de aliaj popoloj, ties lingvoj, aŭ akiro de iliaj merkatoj. Malantaŭ Esperanto estas nur bonvolaj homoj, kiuj celas justecon por ĉiuj kulturoj kaj ĉiuj lingvoj, en paco inter la popoloj.

Iru al la retejo de ETL (www.coe.int/EDL) por pliaj informoj en 37 lingvoj kaj festu kun ni la Eŭropan Tagon de Lingvoj je la 26a de septembro!

*** Tekstoj de Katalin Kovats kaj Renato Corsetti, adaptita de Lucia Li Lu.

 

Esperanto tanıtımı / Prezento de Esperanto

Bugün, 10 Eylül günü, Kadıköy “Özgen Berkol Doğan Bilimkurgu Kütüphanesinde” Esperanto tanıtımı yapıldı. Dinleyici kitlesi 30 kişi civarında ve yüksek seviyede yani en az bir yabancı dil bilen kişilerdi ve aralarında hem genç hem orta yaştan kişiler vardı.

İki sunum yapıldı:

1) Esperanto’nun ne olduğuna dair, tarihi, kurumları, kültürü, ve Türkiye Esperanto hareketi hakkında hızlı bir genel sunum. Sunum yaklaşık olarak 35 dakika sürdü.

2) Esperanto diline hızlı bir giriş. Hızlı bir kurs gibi olan bu sunum “İlk Kitap”taki 16 dil kuralına dayanılarak hazırlandı ve yaklaşık 60 dakika sürdü.


Hodiaŭ, la 10-a de septembro, ni prezentis Esperanton en la “Sciencfikcia Biblioteko Özgen Berkol Doğan” en Kadıköy distrikto, la azia parto de Istanbulo al aŭskultantaro de preskaŭ 30 homoj. La partoprenantoj estis altkvalitaj kiuj scipovis almenaŭ unu fremdan lingvon, kaj estis ambaŭ junaj kaj maljunaj homoj.

Ni faris du prezentojn

1) Rapida ĝenerala prezento pri kio estas Esperanto, ĝia historio, ĝiaj institucioj, ĝia kulturo, la turka movado ktp, kiu daŭris preskaŭ 35 minutoj

2) Rapida enkonduko al Esperanto lingvo. La enkonduko estis bazita sur la 16 reguloj de la Unua Libro kaj tiu daŭris preskaŭ 60 minutoj.


20170910 foto ikili

Esperanto ölmedi! Medya’da çok az yer almasına rağmen…

la justa lingvo

Ancak Esperanto tam olarak nedir?

Esperanto 19. yüzyılın sonunda Leh göz doktoru ve dilbilimci L.L.Zamenhof tarafından yaratılmış bir dildir. Dil son derece basit ve evrensel karakterdedir! Zaten Esperanto dili de tam olarak bunun için özel olarak tasarlanmıştır: dilin kökeninin bir önemi olmaksızın mümkün olduğu kadar çabuk öğrenilebimesı ve başka bir dilin hakimiyetine tabi olmaksızın kültürler arası iletişimi kolaylaştırmak.

Esperanto tarafsız bir dildir ! Çünkü diğer ulusal dillerin aksine, onu konuşan herkese ait olan bir dildir.

Esperanto adil bir dildir! Dünya üzerindeki dominant dillerin aksine, ekonomik egemenliği sayesinde, sadece o dili konuşanların lehinde olan ama kültürel çeşitiliği yok etmeye çalışan bir dil değildir. Örnek olarak bugün İngilizcenin olduğu gibi, Anglo-American ülkeleri lehinde olan ve kendi kültürünü ve sosyo-ekonomik modelini dünyanın en uzak nokatalarına kadar yaymaya çalışarak dünyayı standardize etmeye çalışan bir dil değildir.

Esperanto dili dünya üzerindeki her bir bireye karşısındaki bireye doğru bir adım atmasını sağlayan ve onunla iletişime geçmesini mümkün kılan bir dildir. Böylece dünyadaki bireyler birbirlerine dil ve kültür açısından eşit bir mesafeye ve adil bir ilişkiye sahip olurlar!

Tekdüzeliğe, kültürel formatlamaya, HAYIR!
Çeşitliliğe EVET! Tarafsız ve eşitlikçi bir dile EVET!

Bu şansa sahip olmanın fırsatından faydalanalım!

YAŞASIN ESPERANTO!

Esperanto dilini keşfetmek için:
http://tr.lernu.net/
https://www.facebook.com/groups/esperanto.turkiye/
https://esperantoturkiye.wordpress.com/

Metin ve çizim ve Robin Guinin
Tercüme eden Vasil Kadifeli

 

 

Cahit Sıtkı Tarancı kaj la rakonto de lia poemo “Eku Abbas, la tempo venis”

Cahit Sitki 2En Turkujo eble estas neniu, kiu ne konas la poeton Cahit Sıtkı Tarancı, kiu verkis la faman poemon “Aĝo tridek kvin! Duono de la vojo” tamen kiu li perdis sian vivon en la aĝo kvardek ses. La poemo estis komponita kaj kantita de multaj kantistoj.

Yaş otuz beş! yolun yarısı eder.
Dante gibi ortasındayız ömrün.
Delikanlı çağımızdaki cevher,
Yalvarmak, yakarmak nafile bugün,
Gözünün yaşına bakmadan gider.

Şakaklarıma kar mı yağdı ne var?
Benim mi Allahım bu çizgili yüz?
Ya gözler altındaki mor halkalar?
Neden böyle düşman görünürsünüz,
Yıllar yılı dost bildiğim aynalar?

Zamanla nasıl değişiyor insan!
Hangi resmime baksam ben değilim.
Nerde o günler, o şevk, o heyecan?
Bu güler yüzlü adam ben değilim;
Yalandır kaygısız olduğum yalan.

Hayal meyal şeylerden ilk aşkımız;
Hatırası bile yabancı gelir.
Hayata beraber başladığımız,
Dostlarla da yollar ayrıldı bir bir;
Gittikçe artıyor yalnızlığımız.

Gökyüzünün başka rengi de varmış!
Geç farkettim taşın sert olduğunu.
Su insanı boğar, ateş yakarmış!
Her doğan günün bir dert olduğunu,
İnsan bu yaşa gelince anlarmış.

Ayva sarı nar kırmızı sonbahar!
Her yıl biraz daha benimsediğim.
Ne dönüp duruyor havada kuşlar?
Nerden çıktı bu cenaze? ölen kim?
Bu kaçıncı bahçe gördüm tarumar?

Neylersin ölüm herkesin başında.
Uyudun uyanamadın olacak.
Kimbilir nerde, nasıl, kaç yaşında?
Bir namazlık saltanatın olacak,
Taht misali o musalla taşında.

Aĝo tridek kvin! Duono de la vojo.
Ni estas en la mezo de nia vivo kiel Dante.
La minaĵoj en ni dum nia maljuneco,
Forlasas nin hodiaŭ senkompate,
Vane estas la priploro kaj almozpeto.

Ĉu estas neĝo en miaj temploj?
Ho Dio, ĉu ĉi tiu vizaĝo estas la mia?
Kaj kio pri la purpuraj cikloj sub la okuloj?
Kial vi tiel malamike aspektas spegulo mia?
Mi vin traktis kiel amiko dum tiom da jaroj.

Kiel la homo ŝanĝiĝas dum tempo!
Al kiu ajn foto mi rigardas, tiu ne estas mi.
Kie estas tiuj tagoj, mia entuziazmo, ekcitiĝo?
Tiu viro kun ridanta vizaĝo ne plu estas mi;
Estas mensogo ke mi ne zorgas pri tio, mensogo.

Reva kaj malklara nun estas nia unua amo;
Fremdaj estas por ni eĉ ĝiaj memoroj.
Kun geamikoj ni komencis la vojon de vivo,
Sed jam disiris unu post la alia niaj vojoj;
Dum paso de tempo kreskas mia soleco.

Jen estas alia koloro de la ĉielo!
Malfrue mi komprenis, ke ŝtono estas firma.
Homon dronigas akvo, bruligas fajro!
Ke ĉiu nova tago estas ĝeno nova,
Kiam tiun aĝon atingas komprenas la homo.

Cidonio flava, granato ruĝa, jen printempo!
Mi alproprigas tion pli kaj pli mense ĉiujare.
Kial la birdoj flugas turniĝante sur la ĉielo?
Kiu mortis, kaj tiu funebro aperis de kie?
Kioma estas, tiu perturbita ĝardeno?

Kion fari, morto estas proksime al ĉies kapo.
Ĝi ja okazos, vi dormas kaj ne povos vekiĝi
Kiu scias kie, kiel, kaj je kia aĝo?
Vi havos unu finan preĝon por reĝadi,
Sur tiu ĉerko tablo kiu ŝajnos kiel trono.

Cahit Sıtkı estis la poeto de soleco, malĝojeco, kaj romantizmo ĝuste tiel kiel li priskribis en ĉi tiu pomeo.  Estas multaj pecoj de lia poezio, kiuj estas enponarditaj ie en nia koro kaj daŭre bruligas nin. Jen la rakonto de unu el liaj plej famaj poemoj “Eku Abbas, la tempo venis”.

Cahit Sıtkı, kiu estis ano de la plej enradikiĝanta familio  Pirinççizade en Diyarbakır urbo, estis unu el la plej fortaj krajonoj de nia literaturo. Li ricevis bonan edukon kaj poste li verkis rakontojn kaj poemojn en diversaj ĵurnaloj kaj revuoj. Li iris al Francio por daŭrigi sian edukadon sed pro la Dua Mondmilito li revenis Turkujen kaj faris sian militservon en malgranda urbo de la Egea regiono.  Tiu poemo, “Eku Abbas, la tempo venis” eble estas la plej bela produkto de lia poezio el la tempo de lia militservo.

En la jaro 1941 li komencis sian militservon kiel Rezerva Oficiro de la Marborda Gvardio en Edremit-Ilıca urbeto. Ĉar tiam la nombro de Rezervaj Oficiroj estis malmulta ili rajtis havi propran ordonsoldaton por helpi ilin en siaj taskoj. Kiam Cahit Sıtkı alvenis al sia milita unio li petis la personel-kajeron de la personaro por elekti ordonsoldaton por si. Li subite renkontis tre interesan nomon “Abbas Abbasoğlu” (esperante: Abbas Abbasfilo). Tiu nomo rememorigis al li rakonton de sia avino, kiun li aŭdis dum li estis  knabo.

En la jaro 1944  post la fino de militservo, li verkis artikolon en ĵurnalo Cumhuriyet, kiu fakte rakontas la esencon de la poemo “Eku Abbas”, kiu poste fariĝos mito en la turka poezio. En ĉi tiu artikolo li verkis pri la rakonto li aŭdis de sia avino kiam li estis knabo : “Iam estis filo de sultano en iu lando kies nomo neniu rekonas. La filo de la sultano sonĝis knabinon, kiu estis alta kiel cipreso, kun haroj el ordrato, kun bluaj okuloj, tia belulino ke li tuj enamiĝis al ŝi. Do por trovi ŝin li forlasis ĉion kaj jetis sin al senfinan vojaĝon. Kiel en ĉiuj fabeloj li devus suferi multajn aferojn , ĉu ne? Amo signifas ekzamenado. Nur tiu, kiu metas la kapon al tiu vojo atingas sian deziron.  Sed dank’al Dio eĉ la unua paŝo fariĝis utila al tiu junulo. Jam en la komenco li renkontis maljunan virinon, kiu pene provis ĉerpi akvon el puto, li ne povis elteni ŝian ĉagrenon  do li alkuris al ŝi por helpi. La virino tre kontentiĝis kaj karesis la dorson de la junulo donante lin du harojn, kiujn ŝi deŝiris sia hararo kaj diris: Mia filo, se iam vin trafos ĝeno, tiam vi kunigu tiun du harojn kaj tuj arabo, kies unu lipo tuŝas la teron kaj la alia atingas la ĉielon, ekaperos antaŭ vi ! Ne timu. Lia nomo estos Abbas. Ĉu vi malsatis? Sufiĉos ke vi alvoku Abbas. Li tuj preparos al vi la plej belan tablon. Ĉu vi renkontis sovaĝajn bestojn? Neniu alia krom Abbas povos savi vin. Ĉu vi sopiris vian amatinon? Abbas tuj helpos. Kiom ajn for ŝi estos Abbas tuj alportos ŝin al vi. Gardu bone tiujn du haron mia filo. Dank’ al ili vi ĉiam estos savita.

Cahit Sıtkı neniam forgesis ĉi tiun rakonton kiun aŭdis de sia avino kaj kiu multe impresis lin. Li rakontas pri tio en alia ĵurnala artikolo: “Mi ne volis alvoki la tutan trupon kaj elekti tiun, kiun mi ŝatos. Mi petis la personel-kajeron de la personaro el la sekretario de la kompanio. Ĉi tiu Anatolio estas tre riĉa mia frato! Hasan’oj el Pötürge, Ömer’oj el Akseki, Hakkı’oj el Akçaabat, Osman’oj el Malatya, Mehmet’oj el Erzincan, kaj multaj aliaj! Kiu scias kiajn utilajn minaĵojn tiuj servantoj enhavas ene de si! Trafoliumante la kejeron mi renkontis la nomon: Abbas Abbasoğlu. Mi haltis en tiu paĝo kaj mi enprofundiĝis en liaj detaloj. Naskiĝjaro 331 el vilaĝo de Cobin. Li min rememorigis tiun Abbas’on en la rakonto de mia avino. Mi diris al mi “Ĉu eble? Kaj ridetis. Estis tagmezo. La kompanio devus esti reen de  trejnado. Mi alvokis la gardistan soldatserĝenton, kaj avertis lin  venigi Abbas Abbasoğlu’n al mi post la tagmanĝo.”

Cahit Sitki 5Estis meztaga horo kiam oni frapis sur lia pordo.  Eniris juna belaspekta, vireca soldato, kiu firme salutis lin kaj diris “Abbas Abbasoğlu, ordonu mia komandanto!”. Fakte pro lia handikapita mano oni devus pardoni lin de militservoservo.

 

 

– De kie vi estas?
– Mia urbo estas Mardin, mia distrikto estas Midyat, komandanto.
– Ĉu vi ŝatus esti mia ordon-soldato?
– Tion vi scias mia komandanto!

Li ordonis al la soldato ke li kolektu liajn propraĵojn kaj movi lin en la malplenan ejon sube de sia domo. Cahit Sıtkı dum tempo impresiĝis  de la inteligenteco kaj varmeco de tiu soldato. Abbas vekiĝis frue ĉiu matene kaj sen ordono nur per sia pensemo provizis ĉion , kion Cahit Sıtkı bezonis. Dum tempo inter ili kreskis rilato kiu estis pri forta ol la rilato inter komandanto kaj soldato. Cahit de tempo al tempo sidis kune kun Abbas kaj esprimis siajn ĝenojn al li kaj ankaŭ malkovris la kaŝitajn aferon en la animo de tiu anatolia juna viro.

Cahit Sitki 4En vesperoj Abbas preparis la plej belan tablon por drinki rakion kaj ornamis ĝin per le plej belaj fritaĵoj kaj frandaĵoj, kiuj taŭgas por tia tablo. Inter ili fortiĝis la sento-ligiloj. Dum en somera ŝtelplena nokto en tia festeno en la menso de sobra Cahit Sıtkı ekaperas unue pensoj pri Istanbulo kaj poste pensoj pri sia koramikino kiu tiam loĝis en Beşiktaş distrikto.

 

– Ĉu vi konas Istanbulon Abbas?
– Mi konas ĝin komandanto.
– Tie estas distrikto nomita Beşiktaş, ĉu vi konas ĝin?
– Mi konas ĝin komandanto! Mi estis tie en novula trejnad-kompanio.
– Tie mi havas amatinon. Ĉu vi povas forŝteli kaj alporti ŝin al mi?
– Certe mi povas komandanto!

Ni iomete parolu pri lia amatino el Beşiktaş, por kiun li skribis:

Bu meltemli geceler
Su sesi, ay ışığı
Uzayan türküleri
Cırcır böceklerinin,
Bu cümbüş, bu muhabbet
Bu tatlı uykusuzluk
Hep senin şerefine
Esmer güzeli yârim…
Ĉi tiuj mildaj noktoj
Sono de akvo, lumo de luno
La longiĝantaj kantoj
De la griloj,
Ĉi tiu revelacio, ĉi tiu konversacio
Ĉi tiu dolĉa sendormeco
Ĉio kaj ĉiam je via honoro
Mia brunhara bela amatino…

Oni diras ke tiu “amatino el Beşiktaş” kaj la amleteroj kiujn ŝi sendis al Cahit Sıtkı fakte estis imagaj.

Cahit Sitki 3Post multaj jaroj, en 1993, la filo de lia patra onklino, lia kuzo kaj filo de advokato Reşid İskenderoğlu, publikigis siajn memorojn kaj en tiuj memoroj li mencias, ke post jaroj li malkovris kaj trovis tiun “amatinon el Beşiktaş” kaj petis renkontiĝi kun ŝi, tamen ŝi malkceptis.

Vedat Günyol parenco de Cahit Sıtkı el sia patrina flanko, kiu forpasis en la jaro 2004 en la aĝo 93, iam rakontis, ke tiu amatino fakte estis sia fratino. Tion Cahit Sıtkı konfesis al li dum ili iam estis kune vizitantaj Parizon. Vedat Günyol malĝojis pri tio kaj diris al Cahit Sıtkı “Ho ve Cahit! Se vi nur tion dirus al mi, mi provus edzigi vin kun mia fratino…”

Ni revenu al la rakonto de Cahit Sıtkı kaj Abbas, en la posta mateno post tiu plezurplena vespero… Kiam mateniĝis kaj Cahit Sıtkı vekiĝis, vidis, ke Abbas jam estis razinta, kaj vestiĝinta en novaj armeaj vestoj, kaj li estis preta por foriri. Cahit Sıtkı demandis kurioze:

– Fartu bone Abbas sed kial vi tiel sinpretiĝis?
– Mi iros Istanbulen komandanto!
– Por kion fari en Istanbulo?
– Vi diris al mi. Mi iros alporti vian amatinon.

Cahit Sıtkı, por kaŝi la malĝojon en siaj larmoplenaj okuloj, turnas sin kaj frapante la pordon foriras el la domo. Li emocias pro la warmeco kaj la sincereco de tiu soldato, kies koro estas plena je amo kaj ĉiam diras la veron. Vesperiĝis kaj denove Cahit Sıtkı pretigis manĝo tablon sub arbo en la ĝerdeno kaj denove li sidigis Abbas’on kontraŭ li. Ili kune manĝis kaj drinkis kaj Cahit Sıtkı tiam verŝis sur papero sian tiom fama poemon!

Haydi Abbas, vakit tamam;
Akşam diyordun işte oldu akşam.
Kur bakalım çilingir soframızı;
Dinsin artık bu kalp ağrısı.

Şu ağacın gölgesinde olsun;
Tam kenarında havuzun.
Aya haber sal çıksın bu gece;
Görünsün şöyle gönlümce.

Bas kırbacı sihirli seccadeye,
Göster hükmettiğini mesafeye
Ve zamana.
Katıp tozu dumana.

Var git,
Böyle ferman etti Cahit,
Al getir ilk sevgiliyi Beşiktaş’tan;
Yaşamak istiyorum gençliğimi yeni baştan…

Eku Abbas la tempo venis
Vi diris en vespero, jen vesperiĝis
Pretigu nian frandotabulon;
Ni resanigu tiun kordoloron.

Ĝi estu en la ombro de tiu arbo;
Ĝuste en la rando de la akvobaseno.
Alvoku por ke ĉivespere aperu la luno;
Ĝi ekvidiĝu laŭ mia kordeziro.

Vipu sur la magian preĝtapiŝon,
Montru, ke vi regas la malproksimecon
Kaj tempon.
Rapidu almetante fumon sur polvon.

Ekiru,
Jen la dekreto de Cahit,
El Beşiktaş alprenu la amatinon;
Mi dekomence volas revivi mian junecon…

Cahit Sitki 1

Fonto: http://listelist.com/cahit-sitki-taranci-haydi-abbas 
Verkis: Nurten Bengi Aksoy

Tradukis: Vasil Kadifeli

Abidin Dino

Abidin 1Abidin Dino (1913 –1993) estas turka artisto kaj bone konata pentristo. Li naskiĝis en Istanbulo en familio kiu amis arton. Li komencis pentradon en juna aĝo influita de sia familio.  Poste li vivis en Ĝenevo Svislando kaj Francio dum kelka tempo kun siaj gepatroj kaj revenis Istanbulen en la jaro 1925. Li daŭrigis sian edukiĝon en  “Robert College” la Usona lernejo en Istanbulo sed forlasis la lernejon kaj dediĉis sin al pentrado, skizado kaj skribado. Liaj artikoloj kaj skizaĵoj en la formo de karikaturoj baldaŭ komencis aperi en ĵurnaloj kaj revuoj kaj en la jaro 1933 kun kvin aliaj junaj pentristoj li formis la grupon “Grupo D” tra kiu ili kune ekspoziciis sian arton. En la sama tempo li ilustris la poeziajn librojn de Nazim Hikmet.

En la sama jaro Soveta direktoro Sergei Yutkevich kiu faris filmon pri Ankara invitis lin al Lenfil Studioj en Leningrado kaj Ataturk apogis tion. Tie li laboris kiel sceneja desegnisto kaj asistanto-direktoro en kelkaj filmoj, li poste direktis la filmon “Ministoj” en Moskvo, Kievo kaj Odeso. Li revenis al Istanbulo en la jaro 1937 kaj post mallonga tempo li irisi al Parizo kie li restis kaj laboris inter la jaroj 1937-1939. Li en Parizo konatiĝis kun famaj artistoj kiel Gertrude Stein, Tristan Tzara kaj Picasso.

Abidin Dino 1En la jaro 1939 li revenis al Istanbulo kaj partoprenis en la fama “Haven-Ekspozicio” en kiu estis pentraĵoj de famaj pentristoj pri laboristoj de ŝip-havenoj kaj fiŝistoj de Istanbulo. En la sama jaro li estis invitita desegni la turkan pavilonon en la Nov-Jorka Monda Foiro. Siaj artikoloj kaj skizoj trovis lokon en multaj ĵurnaloj kaj revuoj dume li kun sia frato Arif Dino studis kaj laboris pri nova alproksimiĝo al la doktrino de realismo.

Abidin 3Dum la Dua Mondmilito li pentris kaj faris skizojn influita de la monda konflikto sed tiuj laboroj  malkontentigis la registaron kaj la en la jaro 1941 li estis forpelita kune kun sia frato al la sudorienta parto de Turkujo kie ilia avo antaŭe estis gubernestro. Tamen tiuj jaroj estis tre fruktodonaj por Abidin Dino. Lia juna edzino Güzin instruis la francan lingvon en lernejo en Adana urbo kaj li samtempe laboris por la loka gazeto “Türk Sözü”. Li verkis multajn artikolojn kaj produktis multajn desegnaĵojn kiuj prezentis la malfacilan vivon kaj kondiĉojn  de agrikulturaj laboristoj de la regiono. Ĉi tie li ankaŭ verkis du teatrajojn “Kalva” kaj “Heredantoj”. Li ankaŭ komencis skulptadon. En la jaro 1951 li estis permesita forlasi Turkujon do li moviĝis al Romo kie li restis dum naŭ monatoj kaj poste en la jaro 1952 li transloĝiĝis al Parizo

Abidin Dino 2En Parizo la domo de Abidin kaj Güzin fariĝis renkontiĝejo de famaj artistoj kaj verkistoj. Famuloj kiel Nazım Hikmet (rigardu Poezio de Nazım Hikmet Ran) , Yaşar Kemal (rigardu “İnce Memed” aŭ “Maldika Memed” romano de Yaşar Kemal), Ahmet Hamdi Tanpinar and Melih Cevdet (rigardu Melih Cevdet Anday – Odiseo kun ligitaj manoj ) renkontiĝis unu kun la alia en la domo de Abidin Dino. La familio Dino estis ĉiam preta helpi junajn turkajn pentristojn kaj lernantojn en Parizo, konatigi ilin kun la famaj artistoj, kaj trovi loĝejojn al ili.

Abidin Dino 3Dum ok jarojn ekde 1954 Abidin Dino partoprenis en la “Salon de Mai” ekspozicioj en Parizo kaj dume sia edzino produktis radio-programojn por la Franca Radio kaj instruis la turkan lingvon ĉe la fako de orientaj lingvoj en la universitato de Sorbonne. Ŝi ankaŭ tradukis turkan literaturon al la franca lingvo.

Abidin 4Kvankam Dino vivis eksterlande li ĉiam havis bonajn rilatojn kun Turkujo kaj siaj geamikoj en Turkujo kaj montris grandan intereson por la politikaj okazaĵoj en Turkujo. Li tre ŝatis kunlabori kun aliaj artistoj kaj verkistoj, kaj li verkis prologojn kaj faris ilustraĵojn por iliaj libroj  kun granda donacemo.

Abidin Dino 4Li vizitis Turkujon en la jaro 1969 por fari ekspozicion kaj ekde tiam li pli ofte vizitis sian patrujon por partopreni en ekspoziciojn aŭ ekzpozicii sole. En la jaro 1979 li estis elektita honora prezidento de la franca Nacia Unio de la Vidaj Artoj. Lia filmo “Goal! World Cup 1966” (Golo! Monda Pokalo 1966) kvankam ne rekte ligita al piedpilko estis spektakla kaj estis premiita la premion “Flaherty”.

Abidin Dino interesiĝis en ĉio, kio estis vivanta kaj ties bildon li lerte kaptis kun sia peniko, kraĵono aŭ kamerao. Li havis du preferitajn temojn: manoj kaj floroj. En la dekjariĝo de lia morto, sia edzino Güzin publikigis libron titolitan “La Abidin de Guzin”, kiu estas kolektaĵo ĉefe de liaj verkaĵoj kaj desegnaĵoj.

Abidin 2Liajn artaĵojn oni povas trovi en multaj muzeoj tra la mondo, kaj eble en iu poemo, en kantoteksto de iu kanto, aŭ en iu libro.  Li ne nur estis pioniro de la turka moderna pentrarto, sed li produktis arton en malsamaj kampoj kiel karikaturo, skulptado, ceramiko, kino, kaj literaturo.

Li mortis en Villejuif malsanulejo en Parizo kaj lia tombo estas en la surbosfora Aşiyan tombejo en Istanbulo.

Tradukis Vasil Kadifeli

Ĝemo

Deli1Frenezo estas nenio pli ol sentiveco de emocioj’ diras Edgar Allan Poe.

Bedia Tuncer estis instruistino. Ŝi estis respondeculino por trejni stabon de Bakırköy Mensa Malsanulejo en Istanbulo inter la jaroj 1961-1964. Kiam ŝi laboris tie, ŝi havis la ŝancon kontakti mensajn malsanulojn. Do ŝi trovis la eblecon malkovri ilian internan mondon. Ŝi rimarkis, ke kelkaj havis kapablon por esprimi siajn emociojn skribe. Ŝi petis, ke ili skribu iliajn emociojn en la formo de poemoj. Konante ilian vivon ŝi konstatis la veron, ke ili tute ne estas homoj forlasindaj al forgeso. Ŝi pensis, ke indas kolekti la poemojn kaj poste, ŝi eldonis libron el tiuj poemoj. Ŝi titoligis la libron “Ĝemo” por montri ilian suferon.

Jen poemoj el tiu libro tradukitaj al Esperanto:

Sarı saçlı yarime Al mia blonda karulino
Gözlerin cennet saçlarının sarısı
ama seni gözlerin için de sevmiyorum.
Altın sarısı saçların bakışların gibi
gölgeli ama seni saçların için de sevmiyorum.
Deniz kokulu dudağın dudağıma değerse
beni çıldırtacak ama seni dudakların için de sevmiyorum
çünkü sen benim vücudum ben de senin ruhunum.
Viaj okuloj estas ĉielo, kaj la flavo de via hararo
sed mi ne amas vin pro viaj okuloj.
Via orflava hararo estas kiel via rigardo
ombra, sed mi ankaŭ ne amas vin pro via hararo.
Se via mare odoranta lipo tuŝus mian lipon
tiu freneziĝus min, sed mi ankaŭ ne amas vin pro viaj lipoj
ĉar vi estas mia korpo kaj mi via animo.
Unutmamak Ne forgesi
Unutmamak istiyordum seni
Fakat bir türlü gelmiyordu elimden
Fakat şimdi unuttum
İşte seni
Niye dün gece
Rüyama girip de hatırlattın kendini
Mi volis ne forgesi vin
Sed mi neniam povis fari tion
Tamen mi nun forgesis vin,
Jen
Kial vi rememorigis vin
Enirante en mia sonĝo hieraŭ nokte
Hoş geldin Bonvenon
Hoş geldin akıllı kardaş
Bizler ise deli kardaş
Hepimiz birbirimizle arkadaş
Sizlerle de olalım yoldaş
Deliliktir içimizdeki maraz
Fakat değiliz kimseye garaz
Hepimiz olduk arkadaş
Sizinle de olalım arkadaş
Bonvenon inteligenta frato
Kaj ni estas la frenezaj fratoj
Ni ĉiuj estas amikoj unu kun la alia
Ni estu kamaradoj kun vi
Frenezeco estas manio en ni
Sed ni al neniu estas malamikoj
Ni ĉiuj fariĝis amikoj
Ni fariĝu amikoj ankaŭ kun vi
Diyojenin feneri Lanterno de Diogeno
Adamlar arasında adamın biri
Güpe gündüz adamlar arasında elinde fener
Bir şeyler arıyormuş
Adamlar arasında adamlardan bir diğeri
Adı İskender
Merakla dönmüş
Ne aradığını sormuş
Adam adamları göstermiş
-adam arıyorum demiş
Tabii adam haklı
Adam adama meraklı
Inter la homoj, iu homo
En plena taglumo inter la homoj lanternon tenante
Serĉante ion.
Inter la homoj, iu alia homo,
Lia nomo Aleksandro
Sin turnis al li scivoleme
Demanis, kion li serĉis.
La viro montris la homojn
– Mi serĉas homon li diris
Kompreneble la viro pravas
Homo bezonas homon
Doktor bey Sinjoro Doktoro
Doktor bey bana bak bana,
Aklını fikrini topla başına
Hakkımda her zaman kötü davranma
Aklımın duvarı ister badana
Sinjoro Doktoro, rigardu min,
Singardu vian menson kaj penson
Ne ĉiam malbone kondutu kontraŭ mi
La muro de mia menso bezonas farbadon

Tradukis Fatma Eroğlan

Deli2

Esperanto hala yaşıyor mu yoksa öldü mü? *

İnsanların büyük kısmı , belki de %99’dan fazlası, Esperanto’nun varlığı hakkında hiç bir şey bilmiyor. Esperanto  hakkında bir şeyler duymuş bir çok insan bile onun zaten ölmüş olduğu konusunda hemfikir, ya da Esperanto kelimesini duyduklarında, “hala var mı bu dil” diye şaşırıp kalıyorlar.

Siz değerli okuyucular, elbette onun varlığından haberdarsınız ve hala yaşadığından eminsiniz. Ayrıca esperantist’lerin hedeflediği noktaya  da henüz varamadığını da biliyorsunuz. Bu hedef  uluslararası iletişimde Esperanto dilinin kullanılmasıdır.  1951’deki Münih kongresindeki deklerasyona göre amaç: “Esperanto hareketinin amacı Uluslararası Dil Esperanto’nun , uluslararası hayatın tüm alanlarında ve tün uluslararası ilişkilerde kullanılıyor olmasıdır.”

Sonuç olarak “Fina Venko” 1 ya da “son zafer” diyebileceğimiz amaç, belki umulandan daha yakın bir tarihte gerçekleşebilir ancak Esperanto dilinde oluğu gibi bu tip büyük ve devrim niteliğindeki hareketlerin yaygınlaşması için her zaman uzun yıllar gerekmiştir.  Bilndiği gibi bir çok güç Esperanto’nun gelişmesini engellemeye çalışıyorlar. Tarih içerisinde bu dilimiz “Tehlikeli dil” diye nitelendirilmiş, sırf bu dili öğreniyor, konuşuyor diye insanlar kovuşturmalara uğramışlardır. Bu gerçekler Ulrich Lins’in “La Danĝera Lingvo” adlı çok güzel ve önemli kitabında dile getirilmiştir.

Buna rağmen Esperanto hala var – ve çok da iyi bir durumdadır!

Bugün artık Esperanto organizasyonlarında daha az katılımcı olduğu bir gerçektir, ancak bu da günümüz şartlarına göre de oldukça normaldir, çünkü Esperantistler için artık kulüpler, dernekler gerekli değil, “samideanoj” yani “fikirdaşlar” ile buluşabilmek için onlarla iletişime geçebilmek için artık Internet var ve Esperanto dili Iinternet’te bugün çok yaygın olarak kullanılmaktadır.

Bugün Esperanto hakkında bilgi sahibi olmak isteyen kişilere artık Internet’te email, Facebook ve Whatsapp, Twitter, SMS mesajları, bloglar ve yorumlar için web sayfaları var ve bunların tümünde Esperanto konuşuluyor dememize gerek yok, onlara başka şeylerden bahsetmemiz gerek:

Değerli okuyucumuz eğer yıllar öncesinde Esperanto dilini öğrenmişseniz eminiz ki Esperanto dilinde çok sayıda kitap ve yayın okumuşsunuzdur. Günümüzde Internet’te bedava indirip okuyabileceğiniz o kadar çok kitap, dergi, gazete ve metinler var ki, herkes için enteresan gelecek bir şey bulmak mümkün.

Sizce bu dil ölü bir dil mi? Sizce Esperanto bugün var mı yok mu? Karar sizin!

Esperanto’yu size merak ettirebildiysek, onu kestirmeden tanıtacak hatta hızlıca bir şeyler öğretecek ve belki de bir iki kelime ya da cümle konuşturacak bir cep kitapçığı tavsiye edebiliriz:
https://esperantoturkiye.wordpress.com/2017/01/30/esperantoyu-merak-mi-ettiniz-cu-vi-scivolemas-pri-esperanto/

Tüm bunlara rağmen 8 milyarlık bir dünyada insanların Esperanto hakkında daha fazla bilgiye sahip olması için Esperanto hakkında daha fazla reklam yapılması gerektiği de bir gerçektir.

—-
1 “Fina Venko” Esperanto dilinin uluslararası  alanda tarafsız bir dil olarak geniş anlamda iletişimde kullanılması, ve insanların ikinci lisanı haline gelmesidir.  

resim


* Bu metin Brezilya’dan Herbert A. Welker ‘in ekteki yazısından uyarlanmıştır / Ĉi tiu teskto estis adaptita el la teksto de Herbert A. Welker el Brazilio el la jena verkaĵo: 

http://esperantaretradio.blogspot.com.tr/2017/08/cu-esperanto-ekzistas-cu-esperanto.html?view=flipcard

Eski Temmuzlar / Malnovaj julioj

#Tarih 38nci sayı#tarih dergisinin Temmuz 2017 tarihli 38. sayısı içinde bulunan Eski Temmuzlar başlıklı bölümde 26 Temmuz günü için kısa bir Esperanto bilgisi verilmiş…
(köşeyi hazırlayan Seyran Deniz)


En la 38-a numero de la revuo “#historio” (julio 2017) oni aperigis malgrandan informon pri Esperanto por la tago “julio 26” en la rubriko: “Malnovaj julioj“…
(pri la rubriko zorgas Seyran Deniz)

La tradukaĵo de la teksto estas:

 

26 julio 1887
La “Unua Libro” estis eldonita. En la libro la verkisto D-ro L.L. Zamenhof priskribis iun internacian lingvon. La libron li subskribis per la kaŝnomo nomo “D-ro Esperanto” (doktoro kiu esperas). Pensante, ke “internacia lingo” devas esti propraĵo de la publiko, Zamenhof ne prenis la kopirajton de sia libro.”

#Tarih 38nci sayı 2

%d bloggers like this: