Esperanto ülkesine kaydolun / Registriĝu en Esperantujo

Şimdi Esperanto ülkesinin yeni kataloguna kendinizi kaydettirebilirsiniz, işte bağlantı:

https://esperantujo.directory/


Vi nun povas registri vin en la nova katalogo de Esperantujo, jen ligilo:

https://esperantujo.directory/

Esperantujo

101. Kongrenin Ardından / Post la 101-a UK

Slovakya’nın Nitra kentinde 23-30 Temmuz 2016 tarihleri arasında yapılan 101. Uluslararası Esperanto Kongresi ile ilgili yazı bir çok video bağlantısı ile birlikte Milliyet Blog sayfasında yayınlanmıştır. Yazının linki:

http://blog.milliyet.com.tr/bir-kongrenin-ardindan/Blog/?BlogNo=539032


La artikolo pri la 101-a Universala Kongreso de Esperanto, kiu okazis en urbo Nitra de Slovakio inter la 23-a kaj 30-a de julio 2016, jam aperis en la blogo de ĵurnalo Milliyet kun multaj ligiloj al videoj. Jen la ligilo:

http://blog.milliyet.com.tr/bir-kongrenin-ardindan/Blog/?BlogNo=539032

Uk101-kongresejo

Esperanto Günü / Esperanto Tago

Adana’dan Mehmet Fatih Yüce,
İstanbul’dan Hanife Asci Kadifeli,
İstanbul’dan Murat Özdizdar,
İstanbul’dan Vasil Kadifeli,
Manisa’dan Utku Gürdal…

Yukarıdaki arkadaşlarımız Temmuz ayında Slovakya’da dünyanın değişik ülkelerinden gelecek delegelerle “Sosyal Adalet ve Dil Adaleti” konularını tartışacaklar. Sözkonusu çalışma şu anki verilere göre 59 ülkeden 1.176 kişinin katılacağı (1) Uluslararası Kongrede yapılacak ve hiç kimsenin bu çalışmada tercümana ihtiyacı olmayacaktır.

Uluslararası 101. Esperanto Kongresi bu sene Slovakya’nın Nitra kentinde 23 ile 30 Temmuz tarihleri arasında gerçekleşecek ve yukarıdaki arkadaşlarımız kongrede hazır bulunacaklardır.

Kongrenin ana teması.

Her sene dünyanın farklı bir şehrinde gerçekleşen ve tamamen Esperanto dilinde yapılan dünya halklarının bu önemli kongresinin bu yılki tema’sı : “Sosyal adalet ve Dil adaleti” olacaktır. Yukarıdaki arkadaşlarımız bu konuda dokuz gün boyunca yapılacak tartışmalara katılacaklardır.

Arkadaşlarımıza göre insanların karşılaştığı sosyal ve dilsel adaletsizlikler için yapılacak bu kongrede, bu kadar yüksek sayıda delege ile birlikte, iletişim sıkıntısı olmaksızın, çok sayıdaki farklı önerileri tartışmak ve acil çözüm gerektiren bu konu hakkında çözüm araştırması yapmak çok ilginç bir deneyim olacaktır.

Esperanto nedir?

129 yaşındaki Uluslararası Dil Esperanto, dünyanın 120’den fazla ülkesinde konuşulmakta ve halklar arası iletişimde kullanılmaktadır. Esperanto etnisite açısından tarafsız ve emperyalizm, politik ve ekonomik çıkarlar gibi şeylerden bağımsız bir dildir. Bunun dışında öğrenilmesindeki kolaylık ve dilbilgisi açısından düzenliliği ile hızlı bir eğitimden sonra yabancı dil öğrenme konusunda daha az becerikli kişilere bile dünya kapılarını açmaktadır.

Dünya dilleri yok oluyorlar.

Unesco’ya göre halen dünyada konuşulan 6.000 adet dilin yarısı bu yüzyılın sonuna kadar yeryüzünden yok olacaktır (2).

Bu nasıl bir problem oluşturmaktadır?

Bir kişinin anadiline yapılan saygısızlık durumunda oluşan sosyal adaletsizlik  dışında, bilinmesi gereken bir gerçek de, biyolojik ve dil çeşitliliğinin birbirinden ayrılmaz, her zaman birlikte olan ve birbirlerine dayanan şeyler olduğudur. Dil çeşitliliğinin kaybı aynı zamanda sürdürülebilir bir yaşam için sürdürülebilir biyoçeşitlilik ve bunun için gerekli olan geleneksel bilgilerin de kaybı demektir. (64. STK- konferansı son deklarasyonu, Bonn, 2011 (3); ve Terralingua (4))

“Bir dil öldüğünde büyük bir entellektüel zenginliği de kaybetmekteyiz, aynen Louvre müzesine düşen bir bomba gibi.” (Ken Hale, ABD dilbilimcisi)

Esperanto bu konudan neden olası bir çözümdür?

Bugün gittikçe daha fazla ortaya çıktığı gibi, tarafsız dil Esperanto bir ya da iki dilin tekelci etkisine karşı ulusal kültürler için gerçek bir koruyucu araçtır.

Esperantistler hiç bir dilin yok olmasını istememektedirler, tam tersi tüm dillerin dünya üzerinde uzun yıllar var olmasını ve herkesin dil haklarına saygıyı ve dil adaletinin hüküm sürmesini arzu etmektedirler. Esperanto’nun arkasında devletler, ekonomik sistemler, emperyalist çabalar yoktur. Gene başka halkları yok etmeye  veya bu halkların dillerinin yok etmeye çalışan, veya onların pazarlarını ele geçirmeye çalışan bir halk yoktur. Esperanto’nun ardında tüm kültürler ve tüm diller için adaleti ve halklar arasında barışı arzu eden iyi niyetli kişiler vardır.

Unesco bugüne kadar iki sonuç bildirgesi ile (1954 (5), 1985 (6)) Esperanto’yu tanımış, ve 2017 yılında L.L.Zamenhof’un, yani Uluslararası Dil Esperanto’nun yaratıcısının 100. ölüm yıldönümünün kutlamasını uygun görüp programına almıştır. UEA (Universala Esperanto Asocio) yani Uluslararası Esperanto Birliği Unesco ve Birleşmiş Milletler ile daimi bir ilişki içierisindedir.

Esperanto günü.

Kongre katılımcıları ve tüm dünyada Esperanto konuşanlar 26 Temmuz gününü Esperanto günü olarak kutlamaktadırlar. Bu gün 129 yıl önce uluslararası dilin “İlk Kitap”ın (Unua Libro) yayınlandığı ve Esperanto dilinin o zamanki dünyaya tanıtıldığı gündür. Bu yıldönümü Esperanto hareketinin çekirdek değerini belirtir: Dünya çapındaki Dil Adaleti için çabaların tümü (7).

Esperanto hakkında gerçekler.

Esperanto yaşayan bir dildir, 212.000 den fazla kişi bu dili “Lernu” (8) web sayfasından, 422.000 kişi “Duolingo” (9) web sayfasından ve daha binlerce kişi dünya çapında organize edilen yüzlerce kurslarda öğrenmektedir.

Esperanto zengin kültürü olan bir dildir. Web ansiklopedisi Wikipedia’nın Esperanto kısmında 229.000 makale mevcuttur (10) ve Esperanto bu açıdan yüzbinden fazla makaleye sahip en önemli ikinci grup diller arasında yer almaktadır.

Avusturya Ulusal Kütüphanesinde (11) orijinal veya tercüme edilmiş 35.000 ‘den fazla Esperanto kitabı bulunmaktadır.

İsviçrenin Chaud-de-Fonds şehir kütüphanesinin CDELI arşivinde (12) Esperanto’nun doğrudan kendisi ile veya dilbilimlerarası konuda Esperanto ile ilgili 30.000 kitap ve çeşitli dergiler bulunmaktadır.

UEA yani Uluslarası Esperanto Birliği’nin kitap satış katalogunda (13) yaklaşık 7.000 başlık altında kitaplar, kompakt diskler, videolar vs satılmaktadır.

Bir çok radyo istasyonu (internet ve karasal yayınlardan) ve televizyon kanalları Esperanto dilinden yayın yapmaktadırlar (14).

Gene Esperanto müziklerinden oluşan ve sürekli büyüyen bir müzik pazarı da mevcuttur (15).


 

Niaj geamikoj :

Mehmet Fatih Yüce el Adana urbo,
Hanife Asci Kadifeli el Istanbulo,
Murat Özdizdar el Istanbulo,
Vasil Kadifeli el Istanbulo,
Utku Gürdal el Manisa urbo,

debatos kun diverslandaj delegitoj en Slovakio pri socia justeco kaj linga justeco! Ili partoprenos ĉi-jare internacian kongreson kun pli ol 1.176 personoj el 59  landoj (1) en kiu ili ne bezonos interpretistojn. Niaj geamikoj iros al la slovakia ĉefurbo Nitro, kie okazos la 101-a Universala Kongreso de Esperanto (UK) de la 23-a ĝis 30-a de julio 2016.

Temo de la kongreso

La temo de tiu plej signifa internacia kongreso de popoloj, okazanta tute en Esperanto, ĉiujare en alia lando, estas: “Socia justeco — lingva justeco”. Dum unu semajno niaj geamikoj debatos pri tiu temo. Estos certe tre interese esplori solvojn por la sociaj kaj lingvaj maljustecoj de la homaro, kun reprezentantoj de tiom da popoloj, sen komunikaj malfacilaĵoj, kaj diskuti pri tiom da malsamaj proponoj, opinioj koncerne tiun tre aktualan kaj urĝe solvendan problemon ili diras.

Kio estas Esperanto

La 129-jara internacia lingvo, Esperanto, estas parolata en pli ol 120 landoj kaj estas uzata por la interpopola komunikado. Ĝi estas etne neŭtrala, kaj neligita al imperiismaj, ekonomiaj aŭ politikaj interesoj. Krome, pro sia facileco kaj reguleco gramatika, post rapida lernado ĝi malfermas la pordojn de la mondo ankaŭ al lingve malpli talentaj personoj.

Lingvoj malaperas

Laŭ Unesko duono el la pli ol 6.000 lingvoj de la mondo malperos ĝis la fino de ĉi tiu jarcento (2).

Kial tio estas problemo

Krom la socia maljusteco, kiu okazas kiam ies gepatra lingvo estas malrespektata, necesas konscii pri la fakto, ke biologia kaj lingva diversecoj estas nedisigeblaj, interkonektitaj kaj unu de la alia dependantaj. El perdo de lingva diverseco rezultas perdo de tradiciaj konoj esence necesaj por daŭripova biodiverseco, por la vivo. (Fina deklaro, 64a NRO-konferenco, Bonn, 2011 (3); kaj Terralingua (4) )

“Kiam lingvo mortas, ni perdas grandan intelektan riĉecon, kvazaŭ oni faligis bombon sur la muzeon Louvre.” (Ken Hale, usona lingvisto)

Kial Esperanto estas ebla solvo

La neŭtrala lingvo Esperanto estas vera protektilo por naciaj kulturoj kontraŭ la monopolema influo de nur unu aŭ du lingvoj, kiel hodiaŭ tio pli kaj pli evidentiĝas.

La esperantistoj volas neniun lingvon malaperigi, ili volas, ke ĉiuj lingvoj plu ekzistu, en respekto de ĉies lingvaj rajtoj kaj regu lingva justeco en la internacia komunikado. Malantaŭ Esperanto ne estas ŝtatoj, ekonomiaj sistemoj, imperiismaj strebadoj, nek popoloj, kies intereso estus la malaperigo de aliaj popoloj, ties lingvoj, aŭ akiro de iliaj merkatoj. Malantaŭ Esperanto estas nur bonvolaj homoj, kiuj celas justecon por ĉiuj kulturoj kaj ĉiuj lingvoj, en paco inter la popoloj.

Unesko jam agnoskis Esperanton per du rezolucioj (1954 (5), 1985 (6)) kaj ĝi estos asociita en 2017 al la celebrado de la 100a datreveno de la forpaso de L.L.Zamenhof, kreinto de la internacia lingvo, Esperanto. Universala Esperanto-Asocio (UEA) estas en oficialaj rilatoj kun Unesko kaj Unuiĝintaj Nacioj (UN)

Esperanto-tago

Cetere, la 26-an de julio, la partoprenantoj de la kongreso kaj esperanto-parolantoj en la tuta mondo festos la Esperanto-tagon, en kiu antaŭ 129 jaroj aperis la unua lernolibro de la internacia lingvo. Ĉi tiu datreveno substrekas la kernan valoron de la Esperanto-movado: la strebadon por lingva justeco en la mondo (7).

Faktoj pri Esperanto

Esperanto estas vivanta lingvo, pli ol 212.000 homoj lernas ĝin per la retejo “Lernu” (8), 422.000 per “Duolingo” (9) kaj aliaj miloj per ĉeestaj kursoj en la tuta mondo.

Ĝi estas lingvo kun riĉa kulturo.

La reta enciklopedio Vikipedio (10), enhavas aktuale 229.000 artikolojn en Esperanto, kaj estas en la dua plej grava grupo de lingvoj, kiuj havas pli ol centmil artikolojn.

La Aŭstria Nacia Biblioteko (11) havas pli ol 35.000 titolojn da libroj, tradukitajn aŭ originale verkitajn en Esperanto.

En la Urba Biblioteko de La Chaux-de-Fonds, Svislando, la arkivejo CDELI (12) posedas pli ol 30.000 librojn kaj diversajn periodaĵojn en kaj pri Esperanto kaj interlingvistiko.

La katalogo de Universala Esperanto-Asocio (13) havas preskaŭ 7.000 librojn (kaj diskojn, videojn, ktp) por vendado.

Pluraj radiostacioj (retaj aŭ perondaj) kaj televidkanaloj dissendas en Esperanto (14).

Esperantistoj daŭre kreskigas viglan merkaton de esperanta muziko (15).


 

1 – http://www.nitra2016.sk/
2 – http://www.unesco.org/new/en/culture/themes/endangered-languages/
3 – http://www.linguistic-rights.org/rio/#UNDPINGOBonn
4 – http://terralingua.org/biocultural-diversity/inextricable-links/
5 – http://www.linguistic-rights.org/unesco/Unesko-Rezolucio-Montevideo-1954-114586angla.pdf

6 – http://www.linguistic-rights.org/unesco/Unesko-Rezolucio-Sofio-1985-068427angla.pdf
7 – http://www.linguistic-rights.org/esperanto-tago/
8 – http://www.lernu.net/
9 – https://en.duolingo.com/course/eo/en/Learn-Esperanto-Online https://www.duolingo.com/course/eo/es/aprende-esperanto-en-l%C3%ADnea
10 – https://eo.wikipedia.org/
11 – http://www.onb.ac.at/esperantomuseum.htm
12 – http://www.cdeli.org
13 – http://katalogo.uea.org/
14 – http://novajhoj.weebly.com/
15 – http://www.vinilkosmo.com/

EO-TAGO-2016-TR-fb

Zagreba Metodo

“Zegreba metodo” ile hazırlanmış en önemli 500 kelime üzerine inşa edilmiş, Esperanto dili hızlı eğitim kitabı şimdi Türkçe olarak da web’de.

Kurs’ta toplam 12 ders var. Her derste kısa bir metin, dilbilgisi açıklaması, ve üç adet alıştırma var. Metinlerde her bir kelime üzerine tıklandığınızda açıklaması anında karşınıza geliyor.

Ayrıca mobil uygulaması de mevcut.

Belli bir seviyeye gelmiş olanlar için farklı bir tecrübe ilave bir eğitim olarak tavsiye edilir…

http://learn.esperanto.com/tr/


La rapida instru-libro kaj kurso preparita per la “Zegreba metodo” kaj kiu estas bazita laŭ la esploroj sur la plej uzataj 500 radikoj nun estas en la reto ankaŭ en turka lingvo.

En la kurso estas entute 12 lecionoj. En ĉiu leciono estas malgranda teksto por legi, gramatikaj notoj, kaj tri ekzercoj. En la tekstoj kiam vi surklakjs sur vortoj, ĝiaj signifoj aŭtomate aperos en la ekrano.

Ekzistas ankaŭ la versio de la kurso por saĝaj telefonoj.

Ni sugestas tiun kurson al tiuj lernantoj kiuj jam lernis iom da Espeanton ĝis nun. Ĝi estos rapida kaj malsimila aldona sperto por ili.

http://learn.esperanto.com/tr/

Stefano Keller istifa etti / Stefano Keller demisiis

Libera Folio: 201 6-04-24 20:51

Görev süresinin sonuna üç ay kala UEA’nın dış ilişkilerinden sorumlu yöneticisi Stefano Keller göevinden istifa etti. Başkan Mark Fettes’e göre istifa beklenmedik bir olay ancak sorun yaratmayacak. 22 Mayıs’ta UEA Komitesine gönderdği bir mesaj ile Stefano Keller zamanından önce dış ilişkiler yöneticiliğinden istifasını duyurdu. Stefano kamuya gönderdiği mesajında da istifasına dair hiç bir sebep belirtmedi.

Yönetime de ayrılmasının sebebine dair bir açıklama yapmamış. Başkan Mark Fettes Libera Folio’nun sorusuna sebep konusunda fikri olmadığını söylüyor:

– Sebebi Stefano’nun kendisine sormalısınız – kararı bizler için tam bir sürpriz oldu.

Fettes’e göre Stefano Keller’in sürpriz ayrılması buna rağmen hemen problemler yaratmayacak.

– Zaten dış ilişkiler konusunda yeterince kişi birlikte çalışıyor, ondan dolayı bu alanda büyük problemler öngörmüyorum. Kongre zaten 3 sonra yapılacak, ve Kongrede de yeni yönetim için seçimler yapılacak.

Stefano Keller kendisi de Libera Folio’nun gönderdiği sorulara cevap vermedi, ancak dedikodulara göre istifası “yönetim takımının” (başkan Mark Fettes, başkan yardımcısı Stefan MacGill ve genel sekreter Martin Schäffer) diğer yöneticilerden  bağımsız olarak kararlar almalarından kaynaklanıyor.

http: //www.liberafolio.org/201 6/demisio-de-kellerneatendita-por-fettes


Libera Folio: 201 6-04-24 20:51

Tri monatojn antaŭ la fino de la mandatperiodo demisiis la estrarano de UEA pri eksteraj rilatoj, Stefano Keller. Prezidanto Mark Fettes diras, ke la demisio estis neatendita por li, sed ne kaŭzos problemojn. La 22-an de aprilo en mesago sendita al la komitato de UEA Stefano Keller anoncis sian antaŭtempan demision kiel estrarano pri eksteraj rilatoj. En la publika mesaĝo li mencias neniun kialon de sia demisio.

Ankaŭ al la estraro li ŝajne ne klarigis la kialon de sia foriro. La prezidanto de UEA, Mark Fettes, responde al demando de Libera Folio diras, ke li ne konas la kialon:

– Vi devas demandi Stefanon pri la kialo – lia decido venis kiel plena surprizo.

Laŭ Fettes la “surpriza” foriro de Stefano Keller tamen ne kaŭzos tujajn problemojn.

– Jam sufice multaj homoj kunlaboras pri eksteraj rilatoj, do mi ne antaŭvidas grandajn problemojn sur tiu kampo. Kaj la kongreso venos post tri monatoj, kiam okazos novaj elektoj.

Stefano Keller mem ĝis nun ne respondis al demandoj senditaj de Libera Folio, sed laŭ onidiroj la demisio povas rilati al la marĝenigo de la ceteraj estraranoj krom tiuj de la “mastruma teamo” (prezidanto Mark Fettes, vicprezidanto Stefan MacGill kaj generala sekretario Martin Schäffer), kiu laŭdire triope faras la plej multajn decidojn.

http: //www.liberafolio.org/201 6/demisio-de-kellerneatendita-por-fettes

Stefano KELLER, Linguistic Rights, Universala Esperanto-Asocio (

Stefano KELLER, Linguistic Rights, Universala Esperanto-Asocio (UEA) Executive Board, Chief Representative at the United Nations in Geneva, Switzerland

Nazım Hikmet şimdi Esperanto wikipedia’sında / Nazim Hikmet nun estas en la Esperanto vikipedio

Naziım Hikmet 1-4 Nisan arasında Kapadokya Ürgüp’te gerçekleşen 9.Ortadoğu Toplantısının teması idi. Şimdi biyografisi Esperanto wikipediasında:

https://eo.wikipedia.org/wiki/Nazim_Hikmet


 

Nazım Hikmet estis la temo de la 9-a Mezorienta Kunveno kiu okazisinter la 1-a kaj 4-a de aprilo en Urgup urbeto de Kapadokio. Lia  vivpriskribo nun estas en la esperanta vikipedio:

https://eo.wikipedia.org/wiki/Nazim_Hikmet

Nazim Hikmet

17 Nisan 1917’de L.L.Zamenhof öldü / La 14-an de aprilo 1917 mortis L.L.Zamenhof

“14 Nisan günü, henüz 58 yaşında iken dr. Ludoviko Zamenhof’u sağlık durumu hızla iyileşir gibi oldu, kalbi daha güçlü çalışmaya başladı, ve aşırı kalp yetersizliği durumu yok oldu. Doktorların umudu daha da düzelebilecği yönünde idi.

O son gün güçsüz olmasına rağmen o da aynısını düşünüyordu ve morali son derece iyi idi. Hatta çevresindekilere rüyalarınıda gördüğü fıkraları bile anlattı ve uzun süre sonra yatağında yatıp bir geceyi rahat şekilde uyuyarak geçirebileceği yönünde umutları oluştu.

Saat 5 gibi onu sürekli doktoru olan dr.K. ziyaret etti ve efektif bir düzelme olduğu konusunda kanaati oluştuYarım saatlik arkadaşça bir sohbetten sonra, Ludoviko kendisini yorgun hissettiğinden bir süreliğine divana uzanması için dr. K’dan izin istedi.

Bu onun kendi isteği ile yaptığı son şey oldu!

Kısa süre sonra eşi yastığını düzelmek için ona yaklaştığında,  onu divanda hayata gözlerini yummuş buldu!”

 

(Dr. L. L. Zamenhof’un Son Günleri)


.

“En aĝo 58, la 14-an de aprilo la stato de d-ro Zamenhof rapide pliboniĝis; la koro komencis labori pli forte, kaj malaperis la signoj de ĝia akra nesufiĉeco. La kuracistoj havis esperon, ke venos pliboniĝo.

Tiel pensis ankaŭ la mortinto la lastan tagon malgraŭ granda senfortiĝo. D-ro Ludoviko estis en tre bona humoro. Li eĉ rakontis al la ĉirkaŭantaro siajn anekdotajn sonĝojn kaj faris al si esperon, ke post longa interrompo li povos la alvenantan nokton pasigi oportune en sia lito …

Je la 5-a horo vizitis lin lia konstanta kuracisto kaj amiko d-ro K. kaj konstatis ĉe li efektivan pliboniĝon. Post duonhora amika interparolo, sentante sin iom laca, mia frato petis la permeson de d-ro K., iom ripozi sur divano.—

Ĝi estis lia lasta memvola movo!

Kiam lia edzino alproksimiĝis, por prepari al li oportunan kuŝejon, ŝi jam trovis sian edzon malviva!”

(La Lastaj Tagoj de Dro L. L. Zamenhof)

 

20160414 Morto Datreveno de LLZ

9. Uluslararası Ortadoğu Toplantısı bitti / La 9-a Mezorienta Kunveno finiĝis

1-4 Nisan arasında Kapadokya’nın Ürgüp şehrinde 9. Uluslararası Ortadoğu toplantısı gerçekleşti. Ne yazık ki son siyasi durumlardan dolayı toplantıya 13 ülkeden ve 3 kıtadan sadece 24 kişi katıldı.Bunun dışında bölgeye gezi amaçlı gelen 4 Gürcü esperantist de ziyaretimize geldi.

Toplantı çok verimli geçti ve sonuç bildirgesinde aşağıdaki detaylar ortaya çıktı. Sonuç bildirgesi UEA (Uluslararası Esperanto Birliği) ve UEA Komitesine iletildi. Komite sonuç bildirgesinin bir kısmını Temmuz’da Nitra’da yapılacak olan 101. UK ‘da (Uluslararası Dünya Kongresinde) tartışacak.

Toplantıda yapılan bazı sunumlar:

  1. Kapadokya’nın tanıtımı.
  2. Nazım Hikmet’in hayat hikayesi.
  3. Türk Esperanto hareketinin tarihçesi.
  4. Türkiye’de Esperanto’nun yaygınlaştırılması için şu anda neler yapılıyor?
  5. Ürgüp’ün sembolü Eşekli Kütüphaneci.
  6. Esperanto ile Türkçe’nin benzerlikleri, ve Esperanto sayesinde yaptğım gezi.
  7. Bir yabancının gözü ile AB ve Türkiye.
  8. Fotoğraflarla Türkiye’de gözlemlenen değişim.

Bunun dışında bir çok tartışmalar yapıldı, skype baglantıları yapıldı, Türk yiyecekleri tadıldı, kararları alındı, sonuç bildirgesi kaleme alındı.

Toplantının ardınan ise 5 ve 6 Nisan günleri Kapadokya genelindeki görülecek yerler, Kaymaklı yeraltı şehri ve Ihlara vadisi yöreleri gezildi.

Sonuç bildirgesi özeti:

  1. UEA yönetimine tavsiye olarak, UEA’nın BM mültecilerle ilgili altorganizasyonu olan UNCHR ile kontak kurması ve bu kurum ile Esperanto dilinin kamplarda henüz gidecekleri Avrupa ülkeleri belli olmayan mültecilere öneğitim dili olarak öğretilmesi konusunu organize etmesi.
  2. UEA Komitesine tavsiye olarak Esperanto’nun Arap ülkelerine Avrupa’dan değil de tercihan Asya’dan gelen ve farklı medeniyetler arasında işbirliğini kolaylaştıracak bir araç olarak tanıtılması.

 

Inter la 1-a kaj 4-a de aprilo okazis la 9-a Mezorienta Kunveno en Urgupo urbeto en la regiono de Kapadokio. Bedaŭrinde, ke pro la lasta politika situacio en la Kunveno partoprenis nur 24 homoj el 13 landoj kaj 3 kontinentoj. Krom ili ankaŭ kvar kartvelaj esperantistoj, kiuj venis al la regiono per turisma celo, ankaŭ vizitis nin.

La Kunveno estis tre fruktodona kaj en ĝia rezolucio la suben menciitaj detaloj aperis. La rezolucion oni sendis al UEA kaj la Komitato de UEA. La Komitato diskutos parton de ĝi dum la 101-a  UK kiu okazos julie en Nitra .

Kelkaj el la prelegoj en la Kunveno estis:

  1. Prelego pri Kapadokio.
  2. Vivpriskribo de Nazım Hikmet.
  3. La historio de la turka Esperanto movado.
  4. Kion oni faras por disvastigi Esperanton en Turkujo nuntempe?
  5. La Bibliotekisto kun Azeno, simbolo de Urgupo.
  6. Simileco inter Esperanto kaj turka lingvo, kaj kiel Esperanto helpis min vojaĝi.
  7. Eŭropa Unio kaj Turkujo per la okuloj de fremdulo.
  8. La observado de evoluo en Turkujo pere de fotoj.

Krom tiuj oni multe diskutis, faris konektojn kun Skypo, gustumis turkajn manĝaĵojn, aperigis decidojn, kaj verkis la rezolucion.

Post la kunveno okazis du-taga ekskurso dum la 5-a kaj 6-a de aprilo en la regiono de Kapadokio, la subtera urbo de Kaymaklı, kaj la kanyono de Ihlara valo.

Rezumo de la rezoluĉio:

  1. Sugesto al la estraro de UEA por ke UEA gvidu la agadon kaj interkonsentu kun la agentejo de UN, UNHCR, por kursoj pri Esperanto en la tendaroj kiel propedeŭtika lingvo por tiuj, kiuj ankoraŭ ne havas difinitan cellandon.
  2. Sugesto al la Komitato de UEA pri oni prefere prezentiĝu Esperanton al la arabaj landoj kiel ilo, kiu venas el ekster Eŭropo, prefere el Azio, kiel propono por kunlabori inter malsamaj civilizoj.

 

AdE ‘nin yeni yöneticileri seçildi / La nova estrarano de AdE elektiĝis

Resmi açıklamalara göre Esperanto Akademisi (AdE Akademio de Esperanto) seçimleri yapldı ve yönetim kadrosu ile muhtelif bölüm ve komisyonların direktörleri seçildi. Yeni başkan Probal Dasgupta oldu. Probal Dasgupta önceki başkan Christer Kiselman’ın Aralık 2015’te ayrıldığından beri bu görevi geçici olarak sürdürüyordu. Probal Dasgupta ayrıca AdE ‘nin başkanlığını yapacak olan UEA’nın eski başkanlarından ikincisi. Daha önce John Wells de aynı durumda idi.

Yönetim kadrosu:

  • Probal Dasgupta, başkan
  • Brian Moon, başkan yardımcısı
  • Otto Prytz, başkan yardımcısı
  • Renato Corsetti, sekreter

Direktörler:

  • Orlando Raola, Uzmanlaşmış konularda dil
  • Sergio Pokrovskij, Grammer
  • Markos Kramer, Genel sözlük
  • Anna Lowenstein, Eğitim araçları kontrolörü
  • Alexander Shlafer, Dil danışmanlığı
  • Paul Gubbins, Edebiyat
  • Probal Dasgupta, Telaffuz
  • Carlo Minnaja, AdE Tarihçesi
  • Nguyen Xuan Thu, İnsan isimleri

Laŭ la Oficialaj Informoj de la Akademio de Esperanto okazis elekto de la Estraro kaj de la direktoroj de la Sekcioj kaj Komisionoj de la Akademio de Esperanto. La nova prezidanto de la Akademio iĝis Probal Dasgupta, kiu ekoficas en ĉi tiu rolo anstataŭ la antaŭa prezidanto Christer Kiselman, kiu eksprezidantiĝis en decembro 2015. Dasgupta estas la dua eksprezidanto de UEA (la unua estis John Wells), en la ofico de la prezidanto de la Akademio.

Kiel estraranoj estis elektitaj:

  • Probal Dasgupta, prezidanto
  • Brian Moon, vicprezidanto
  • Otto Prytz, vicprezidanto
  • Renato Corsetti, sekretario

Kiel direktoroj estis elektitaj:

  • Orlando Raola, Faka lingvo
  • Sergio Pokrovskij, Gramatiko
  • Markos Kramer, Ĝenerala Vortaro
  • Anna Lowenstein, Kontrolado de lerniloj
  • Alexander Shlafer, Lingva Konsultejo
  • Paul Gubbins, Literaturo
  • Probal Dasgupta, Prononco
  • Carlo Minnaja, Historio de la Akademio de Esperanto
  • Nguyen Xuan Thu, Homaj Nomoj

 

Probal Dasgupta

21 Şubat – Uluslarası Ana Dili Günü – 21a de februaro Internacia Tago de la Gepatra Lingvo

21 Şubat 1952 günü Bengladeş’in başkenti Dakka’da gösteri yapan bir çok öğrenciye polis ateş açarak öldürdü. 1 Öğrencilerin gösteri konusu ana dilleri olan Bengal dilininvarlığının tanınma istekleri idi çünkü universitelerinde bu dil ülkedeki güçlü kesimin konuştuğu başka bir dil ile yer değiştirilmek isteniyordu.

Dünyanın bir çok yerinde tarih boyunca farklı şekillerde yinelenen bir mesele idi bu. Sadece Bengaldeş’te değil, bir çok Avrupa ülkesinde de, örnek olarak Hollanda’da hükümet 2015 yılında, eğitimde İngilizce dilinin pozisyonunun, yerel anadillerin aleyhine, zaman içerisinde peyder pey güçlendirilmesine yönelik bir planı onayladı.

Bunlar benzersiz olaylar değildir. Hem Bengaldeş hem Hollanda’da olan bu olaylar aslında tamamen aynı mantıktan kaynaklanan “ben güçlüyüm, sus, ya da konuşmak istiyorsan benim dilimi konuş” meselesidir. Öte yandan tüm dilbilimcilerin dediği gibi (örnek olarak Ken Hale): “Bir dil öldmesi, aslında çok büyük entellektüel bir zenginliğin kaybedilmesidir, bu birisinin Louvre müzesinin üzerine bomba atması gibi bir şeydir.

Sosyal adaletsizlik haricinde, bir kişinin ana diline saygısızlık yapılırken, bilinmesi gereken şey, biyolojik ve dilsel çeşitliliğin birbirinden ayrılamaz, ilişkili, ve biri diğerine bağımlı olduklarıdır. Dilsel çeşitliliğin kaybı aslında sürdürülebilir biyolojik çeşitlilik için gerekli olan geleneksel bilginin de kaybıdır. (64. BM-STK-konferansı sonuç deklerasyonu 2, Bonn, 2011 ve  Terralingua 3)

17 Kasım 1999 tarihinde UNESCO 21 Şubat gününü “Uluslararası Ana Dil Günü” olarak anons etti. 2007 yılında Birleşmiş Milletler Genel Meclisi üye ülkeleri “Dünyadaki tüm halklar tarafından kullanılan dillerin korunması ve muhafaza edilmesi” için çağrıda bulundu, aynı zamanda 2008 yılını da “Uluslararası Diller Yılı” olarak deklare etti. 4 2014 yılında UNESCO web sayfasında Genel Direktör Irina Bokova’nın mesajı Esperanto dilinde de yayınlandı. 5

Tüm bunlarla Esperanto dilinin ilgisi nedir? Aslında birbiriyle çok ilgilidirler, çünkü bu günün esas anlamı olan çok dillilik ve her insanın kendi ana dilini konuşma hakkı, aynı zamanda dünya Esperanto hareketinin de gözettiği değerlerdir. Biz Esperantistler hiç bir dilin yok olmasını istemiyoruz, istediğimiz tüm dillerin bundan böyle de yaşamaya devam etmesi, dil haklarına saygı gösterilmesi, ve dünyada dil adaletinin hüküm sürmesidir. Bu amaçla Uluslararası Esperanto Birliği (UEA) uzun yıllar boyunca bu günü ciddiyetle kutlamakta ve diğer kullanılmakta olan ekonomik ve askeri potansiyeli yüksek dillerde olduğu gibi, Esperanto’nun diğer dilleri yok etmeye çalışmadığının altını çizmeye çalışmaktadır.

Izlanda Cumhuriyeti başkanı bayan Vigdis FINNBOGADOTTIR’in (1980-1996) da dediği gibi: “Günümüzde anlaşıldığı üzere, nötr bir dilin tekelci bir iki dil yerine kullanılması, değişik ulusların kültürlerini koruyabilmeleri için koruyucu bir set oluşturduğunu anlamaları için zaman gelmiştir. Esperanto dilinin dünyadaki tüm uluslara yardımcı olacak şekilde hızlı bir ilerleme kaydedeceğini samimiyetle umuyorum”. 6

Belki hala birileri “Peki neden Esperanto?” diye soracaklardır. Sebebi çok basit: Esperanto dilinin arkasında bir devlet, bir ekonomik sistem, emperyalist amaçlar, başka halkları ve dilleri yok etmek, onların pazarlarını ele geçirmeye çalışan halklar bulunmamaktadır. Esperanto dilinin arkasında tüm kültürler ve tüm diller için adaleti amaçlayan, halklar arasında barış arzulayan iyi niyetli insanlar vardır sadece.

Esperanto’nun amacı ve katkıda bulunduğu şey tüm dilleri konuşanların haklarını güçlendirmektir” (Prof. Robert Phillipson). 7 Esperanto adil iletişime ve dolayısı ile etnik topluluklar, kültürler, halklar arasındaki adil ilişkilere ulaşımı hızlandıran bir araçtır. “…Umuyorum ki, Esperanto, çeşitliliği desteklemek ve birliği sağlamak gibi iki yönlü bu rolünü yerine getirmeye devam edecektir.” (Rita Izsák, BM Özel Raportörü) 8

Esperanto herkesin dilini yaşamasına yardımcı olmaktadır. İşte bu net mesa?, her 21 Şubat’ta Esperanto konuşanların tüm dünyaya göndermek istedikleri mesa?dır.

 

Uluslararası dil Esperanto ile tanışın: http://www.esperanto.net

Türkiye Esperantist grubu ile tanışın: https://web.facebook.com/groups/631011673581899/

Türkiye Esperanto web sayfası: https://esperantoturkiye.wordpress.com/

_________________ 
UEA bilgilendirmesi 9
(Renato Corsetti, Emilio Cid, Vasil Kadifeli, Stefano Keller – teamo ZPI)
http://www.linguistic-rights.org/21-02-2016/

– – – – – – – –

¹ https://tr.wikipedia.org/wiki/Bengalce
² http://www.linguistic-rights.org/dokumento/Final_declaration_64th_UN_DPI_NGO_Conference_Bonn_2011_amendments_Universala_Esperanto_Asocio_UEA.pdf
³ http://terralingua.org/our-work/linguistic-diversity/
http://www.un.org/en/events/motherlanguageday/
http://www.unesco.org/new/en/unesco/events/prizes-and-celebrations/celebrations/international-days/international-mother-language-day-2014/
http://www.linguistic-rights.org/uea/Justa_Komunikado_Lingva_Justeco_Vigdis_FINNBOGADOTTIR_prezidento_de_la_Respubliko_Islando_1980_1996.pdf
http://www.linguistic-rights.org/esperanto-125/Dr-Robert-Phillipson-Professor-emeritus-125-years-of-Esperanto.html
http://www.linguistic-rights.org/esperanto-125/Rita-Izsak-UN-independent-expert-on-minority-issues.html
http://www.esperanto.net
¹⁰ http://www.uea.org

20160221 Ana Dili Gunu 1

 


 

La 21-an de februaro 1952 la polico pafmortigis en la universitato de Dako, en Bangladeŝo plurajn manifestaciantajn studentojn. Tiuj studentoj manifestaciis por ke oni agnosku la ekziston de ilia geptra lingvo, la bengala (bangla / bn / বাংলা ভাষা), kiun oni volis forigi de la universitato favore al lingvo «pli granda», parolata de la fortuloj de tiu momento.

Temas pri io, kio ripetiĝas, en diversaj formoj, daŭre tra la tuta mondo kaj tra la tuta historio. Ne nur en Banglujo, sed ankaŭ en pluraj eŭropaj landoj, kiel ekzemple en Nederlando, kie la registaro en 2015 aprobis planojn por laŭgrada fortigo de la pozicio de la angla lingvo en la instruado – malfavore al la lokaj gepatraj lingvoj.

Tiuj ne estis unikaj okazaĵoj. Kaj en Banglujo kaj en Nederlando temas pri la sama logiko: «mi estas la fortulo, vi silentu kaj eventuale, se vi volas paroli, vi parolu mian lingvon». Aliflanke kiel ĉiuj lingvistoj diras al ni (ni citas unu el ili, Ken Hale): «Kiam lingvo mortas, ni perdas grandan intelektan riĉecon, kvazaŭ oni faligis bombon sur la muzeon Louvre.»

Krom la socia maljusteco, kiu okazas kiam ies gepatra lingvo estas malrespektata, necesas konscii pri la fakto, ke biologia kaj lingva diversecoj estas nedisigeblaj, interkonektitaj kaj unu de la alia dependantaj. El perdo de lingva diverseco rezultas perdo de tradiciaj konoj esence necesaj por daŭripova biodiverseco, por la vivo. (1. Fina deklaro, 64a UN-NRO-konferenco, Bonn, 2011 kaj 2. Terralingua)

La 17-an de novembro 1999 Unesko proklamis la 21-an de februaro la Internacia Tago de la Gepatra Lingvo. En 2007 ankaŭ la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj (3.) alvokis la membroŝtatojn por «Antaŭenpuŝi la konservadon kaj protektadon de ĉiuj lingvoj uzataj de la popoloj de la mondo.», samtempe deklarante la jaron 2008 Internacia Jaro de Lingvoj. En 2014 Unesko aperigis en sia retejo ankaŭ Esperanto-lingvan version de la mesaĝo de la Ĝenerala Direktoro, Irina Bokova (4.)

Kiel rilatas al ĉio ĉi Esperanto? La du aferoj ja rilatas inter si, ĉar la kernaj valoroj de ĉi tiu tago, la multilingveco kaj la rajto de ĉiu homo paroli sian gepatran lingvon, estas ankaŭ la valoroj kiujn la movado por Esperanto defendas. Ni, la esperantistoj, volas neniun lingvon malaperigi, ni volas, ke ĉiuj lingvoj plu ekzistu, en respekto de ĉies lingvaj rajtoj, kaj regu lingva justeco. Ĉi-cele de multaj jaroj Universala Esperanto-Asocio (UEA) solene kunfestas ĉi tiun tagon, interalie por substreki ke Esperanto ne estas eliminanto de lingvoj, kiel estas uzataj la lingvoj de grandaj ekonomiaj kaj militistaj potencoj.

Esperanto, fakte estas protektilo kontraŭ la malapero de lingvoj, kiel diris s-ino Vigdis FINNBOGADOTTIR (prezidanto de la Respubliko Islando, 1980-1996):
«Estas jam tempo ke la diversaj nacioj komprenu, ke neŭtrala lingvo povus iĝi vera remparo por iliaj kulturoj kontraŭ la monopolema influo de nur unu aŭ du lingvoj, kiel hodiaŭ tio pli kaj pli evidentiĝas. Mi sincere esperas, ke Esperanto rapide progresos por helpi ĉiujn naciojn de la mondo.» (5.)

Eble iu ankoraŭ demandas: «Kial ĝuste Esperanto?». La kialo estas simpla. Malantaŭ Esperanto ne estas ŝtatoj, ekonomiaj sistemoj, imperiismaj strebadoj, nek popoloj, kies intereso estus la malaperigo de aliaj popoloj, ties lingvoj, aŭ akiro de iliaj merkatoj. Malantaŭ Esperanto estas nur bonvolaj homoj, kiuj celas justecon por ĉiuj kulturoj kaj ĉiuj lingvoj, en paco inter la popoloj.

«Plifortigi la rajtojn de la parolantoj de ĉiu lingvo estas la celo, al kiu esence kontribuas Esperanto.» (6. Prof. Robert Phillipson). Esperanto estas ilo akcelanta atingon de justa komunikado kaj tiel de justaj rilatoj inter etnoj, kulturoj, popoloj. «… Mi esperas, ke Esperanto daŭrigos la plenumadon de tiu duflanka rolo subtenante diversecon kaj kreante unuecon.» (7. Rita Izsák, Speciala Raportanto de UN)

Sekve Esperanto helpas ĉiujn pluvivigi sian lingvon. Ĉi tiu estas la klara mesaĝo, kiun esperanto-parolantoj el la tuta mondo volas sendi al ĉiuj tutmonde, la 21-an de februaro.

Ekkonu la internacian lingvon, Esperanton (8.) per http://www.esperanto.net!

_________________
UEA-informado (9.)
(Renato Corsetti, Emilio Cid, Vasil Kadifeli, Stefano Keller – teamo ZPI)
http://www.linguistic-rights.org/21-02-2016/

– – – – – – – –

1) http://www.linguistic-rights.org/dokumento/Final_declaration_64th_UN_DPI_NGO_Conference_Bonn_2011_amendments_Universala_Esperanto_Asocio_UEA.pdf
2) http://terralingua.org/our-work/linguistic-diversity/
3) http://www.un.org/en/events/motherlanguageday/
4) http://www.unesco.org/new/en/unesco/events/prizes-and-celebrations/celebrations/international-days/international-mother-language-day-2014/
5) http://www.linguistic-rights.org/uea/Justa_Komunikado_Lingva_Justeco_Vigdis_FINNBOGADOTTIR_prezidento_de_la_Respubliko_Islando_1980_1996.pdf
6) http://www.linguistic-rights.org/esperanto-125/Dr-Robert-Phillipson-Professor-emeritus-125-years-of-Esperanto.html
7) http://www.linguistic-rights.org/esperanto-125/Rita-Izsak-UN-independent-expert-on-minority-issues.html
8) http://www.esperanto.net
9) http://www.uea.org

Esperanta kalendaro - 0221 - 2016 Tago del la Gepatra Lingvo -  TR kucuk

%d bloggers like this: